Zo gelukkig als een vis in het water – Nour Kayali
In alle windstreken zijn dierenverhalen te vinden in een kleurrijke diversiteit van cultuureigen genres. Boeiend aan deze vertellingen zijn zowel de culturele diversiteit, als dat deze verhalen over een grenzen overschrijdende elementaire wijsheid vertellen die de dieren belichamen: zoals slimheid, kracht, moed, volharding en andere (on)deugden.
Op de Animal Wisdom website ordent het interculturele Rad van Dieren Wijsheid de verzamelde dierenverhalen uit alle windstreken. Dit Rad maakt het overkoepelende doel van het interculturele Animal Wisdom storytelling programma visueel: hoe de (on)wijze dieren als symbolische spiegel menselijke (on)deugende tonen. Geen ‘platte moraal’ uit die verhalen maar een meerduidige in kunstzinnige vormen die te denken geeft: als verhalende wijsheid die culturen wereldwijd hebben ontwikkeld en die in een beeldentaal vertelt over menswording en gemeenschapsvorming.
Interculturele en elementaire wijsheid
Zo moedig als een tijger – Tekening Nour Kayali
Dieren vertegenwoordigen een elementaire wijsheid: hoe verschillend ook al naar gelang de culturele en historische context, ze vertonen slimme en gemene streken die in de verhalen uit wijsheidstradities opgevoerd worden als toonbeelden van deugdzaamheid.
`Zo vrij als een vogel in de lucht – Annelie van Steenbergen
Door deze culturen verbindende wijsheid in kunstzinnige vormen te gieten belichten ze zowel de culturele eigenheid van verhalentradities als de interculturele wijsheid die zich schuilhoudt in de symboliek. Dit doel wordt nader uitgewerkt in de eerste twee delen van de reeks Animal Wisdom (e-)boeken als educatief materiaal: zo blijven de oude schatten bewaard en worden ze voor nieuwe generaties beschikbaar gesteld.
Het goede leven in de kosmopolis
Wijsheid van vogels en engelachtige wezens – Nour Kayali
De culturen verbindende betekenis van dieren als dragers van wijsheid en van natuurlijke kracht draagt zowel bij aan ecologisch bewustzijn als aan het bouwen van bruggen tussen culturen. Daarmee wordt het overkoepelend doel ‘global citizenship’ ingebed door ecologische en kosmopolitische waarden — zoals inclusie, openheid, medemenselijkheid, culturele diversiteit, maatschappelijke verantwoordelijkheid, liefde voor de natuur, intercultureel bewustzijn en de zogenoemde 21e-eeuwse vaardigheden. Hoe de QfWF met deze artistieke en educatieve vormen zowel kinderen, studenten, ouders, docenten, professionals, managers en bestuurders hoopt aan te spreken staat beschreven in:
Culturele gemeenschappen uit alle windstreken geven hun gedurende generaties opgebouwde wijsheid door in de vorm van verhalen, spreekwoorden, symboliek en rituelen.
Het QfWf Storytelling programma ontsluit deze interculturele bron wijsheid en geeft met aansprekende artistieke vormen aan hoe de verhalen transculturele symboliek over de elementaire wijsheid van dieren bevatten!
Dieren belichamen in mythen, legenden en sprookjes een wijze natuurlijke kracht: spreekwoordelijk is de wijsheid van de uil en de sluwheid van spin Anansi.
Vogels in sprookjes en mythen brengen vaak boodschappen over, zoals de raaf bijvoorbeeld, als bemiddelaar tussen de wereld van de goden, de mensen en onderwereld.
Bolinus brandaris, de purperslak — Chrisje Ronde
Naast overeenkomsten blijken er boeiende culturele verschillen. Zo kennen vrijwel alle culturen verhalen over draken. Hoewel ze enerzijds verschillend van vorm zijn — soms meer slangachtig, soms meer als een reusachtige vogel of als een soort dinosaurus — belichamen ze allen een enorme (boven)natuurlijke kracht
Het Rad van interculturele levenskunst visualiseert de weg van de QfWf ter realisering van haar missie
Zoals een rad kan draaien dankzij de naaf, zo draait inter-culturele levenskunst om het open houden van een ruimte tussen culturen voor verbinding van mensen vanuit een levend midden — inter-esse.
Het Rad toont:
kleuren — die de vijf natuurlijke elementen (aarde, water, lucht vuur en ether) weergegeven
een gerichtheid — van het Rad die de beweging vanuit het mysterie (het centrum van de cirkel) naar visies en praktijken (de omtrek en periferie) weergeeft — en vice versa
in de cirkel de zestien spaken van het Rad als wijsheidsstradities in de vier windrichtingen.
Rad van interculturele levenskunst met eronder pictogrammen voor de dimensies
Zonder compleet of exclusief te zijn verwijzen de door Louis Van Marissing getekende pictogrammen bij de spaken van het Rad naar wijsheidswegen uit Oost en West, Noord en Zuid en ordenen de gekleurde kwadranten als velden van natuurlijke wijsheid verschillende aspecten van de quest for wisdom: wijsheid als queeste, niet als ‘canon van dogma’s’ in een heilig boek.
De spaken met iconen verwijzen naar spirituele en filosofische stromingen uit alle windstreken, die zowel in woorden als in kunstzinnige vormen expressie geven aan wijsheid. De wijze van expressie wordt nader getypeerd met de zes dimensies, die eveneens met pictogrammen onder het Rad zijn aangegeven: visies, mythen, rituelen, symbolen, praxis (kunsten, meditatie en ambachten), actualiteit en persoonlijke doorleving.
De drie Quests stromen samen als een Queeste ter ontwikkeling van het Jaarthema op het ritme van Seizoensbijeenkomsten en de jaarlijkse Ontmoetingsdag (Quest 3). Als een kruisbestuiving van de verzamelde wijsheden uit alle windstreken (Quest 1) door middel van dialogische en inter-culturele educatieve spel- en kunstvormen en storytelling (Quest 2) — teksten, beelden, muziek, gedichten, verhalen, …. Deze worden sinds 2024 gepresenteerd als een jaarlijks wisselend thema rond wereldburgerschap op het QfWf-forum De Gulden Snede.
Zie de QfWf-Brochure met de ontwikkelde spel-& dialoog, verhaal- en kunstvormen.
Symbolische bruggen tussen culturen
Het Rad visualiseert met de symboliek van de vijf elementen vijf elementaire velden van natuurlijke wijsheid. De velden worden weergegeven met een pictogram (oog, hart, spiraal, hand, lemniscaat) en staan voor aspecten van mens-zijn en verbindende wijsheid tussen culturen.
De QfWf distantieert zich van raciale en etnocentrische visies en toont met de symboliek van de vijf elementen juist het elementair menselijke als culturen verbindende liefde en wijsheid — net zoals het natuurlijke spel der elementen van aarde, water, lucht en vuur mensen uit verschillende culturen en continenten als aardbewoners met elkaar verbindt. Via de ordening van het Rad symboliseert de missie van de QfWf: om ’tussen’ culturen ruimte van verbinding en interculturele uitwisseling te stimuleren. Dit doet de QfWf door het ontwikkelen van culturen verbindende kunst-, spel- en dialoogvormen, storytelling en levende ontmoetingen. De symbolische taal van de kunsten kan de oude wijsheid uit Oost, West, Noord en Zuid vertalen voor hedendaagse oren en maakt de wereldgemeenschap als eenheid in verscheidenheid weer levend en voelbaar in samenspel en dialoog.
Symboliek van de vijf elementen
De symboliek van de natuurlijke elementen drukt de eenheid in verscheidenheid van alle culturen wereldwijd uit met de vijf elementaire velden in het Rad en de pijlers voor het waarderen van interculturele verschillen en transculturele verbindingen.
In mythische oorsprong- en heldenverhalen uit vrijwel alle culturen symboliseert het spel der elementen het ontstaan van de natuur, de mens en de kosmos uit een oorspronkelijke chaos, leegte of door een goddelijke schepping: zo ontwikkelt zich de innerlijke natuur als microkosmos: een alchemie van menswording. Alchemie is een proces van scheiden en weer verbinden van de elementen dat een natuurlijke en een inter-culturele ordening laat ontstaan. De oude wijsheid uit culturen wereldwijd wijzen wegen tot het goede leven — gericht op verbinding van binnenuit — met symbolen die verschillend worden benoemd: ‘verlossing’, verlichting’, ‘moksha’, ‘compassie’, ‘medemenselijkheid’, ‘walhalla’, ‘de eeuwige jachtvelden’, ‘het koninkrijk Gods’, ‘de hemel’, … Dit ‘mysterie van de kwadratuur van de cirkel’ brengt de archetypische vorm en symbolische taal van het Rad als een interculturele levenskunst tot uitdrukking:
De vier elementaire velden — aarde, water, lucht en vuur — symboliseren een beweging naar de periferie, de vier uithoeken van de wereld, waar de waarde van diversiteit zichtbaar wordt. De beweging naar het centrum, door middel van steeds drie groepen van (inter)culturele wegen, richt zich op de samenhang tussen culturen en het ontwikkelen van transculturele verbindingen.
Het vijfde elementaire veld — ether — is gesymboliseerd in het centrum als plaats van verbondenheid van binnenuit (de plaats die geen plaats is, de eenheid der tegendelen, de philosophia perrenis), die zich manifesteert in ontmoetingen tussen culturen met raak-, snij- en breukvlakken in de geschiedenis en tussen tijdperken.
Wentelend rond de kern visualiseert het Rad het ontwikkelen van interculturele levenskunst vanuit de drie lagen:
Laag 1: de vijf elementaire velden tot wijsheid
Laag 2: de zestien (inter)culturele wegen tot wijsheid
Laag 3: de zes dimensies
Vanuit het perspectief van het Rad bezien zijn religieuze, wetenschappelijke, literaire, ambachtelijke, filosofische en kunstzinnige uitingen te interpreteren als symbolische vormen en bouwstenen voor interculturele verbindingen. Als visies op het goede (samen)leven krijgen ze een symbolische betekenis vanuit het Rad:
* met de vijf elementaire velden van wijsheid;
* met (inter)culturele wijsheidswegen op de vijf continenten;
* en een ‘tussen’ ruimte voor dialoog en uitwisseling.
De alchemie van uitwisseling, ontwikkeling en kruisbestuiving kenmerkt de ordening van de vijf elementaire velden zoals de natuur ontstaat uit het samenspel van de elementen aarde, water, lucht en vuur. In die zin ordent het wijsheidsweb de wijsheden uit religieuze en culturele tradities enerzijds naar hun cultuurhistorische oorsprong en anderzijds inter- en transcultureel vanuit de elementaire symboliek van het Rad.
De vijf elementaire velden van wijsheid
Het rad met de vijf elementaire velden
De symboliek van de vijf elementen genereert een brugtaal tussen culturen met als doel interculturele levenskunst verder te ontwikkelen.
Zoals in mystieke dichtkunst en mythische oorsprongsverhalen uit alle windrichtingen de symboliek van het oog- en de aarde meespeelt, van het hart en het levenswater, van de spiraal en de levensadem en (innerlijke) ruimte, van de hand en het (innerlijke) vuur, en van de lemniscaat en het etherveld (akasha):
het groene kwadrant met het oog is associatief met de aarde verbonden en ontsluit een symboliek rond oogkracht, het zien van de (vreemde) ander, aards en geaardheid;
het blauwe kwadrant met het hart is associatief met water verbonden en ontsluit een symboliek rond hartkracht, spontane expressie en meestromende en tegenstromende bewegingen;
het gele kwadrant met de spiraal is associatief met de lucht verbonden en ontsluit een symboliek rond licht en duisternis, inkeer en manifestatie op het ritme van de ademhaling;
het rode kwadrant met de hand is associatief met het vuur verbonden en ontsluit een symboliek rond vuur(offers) en de kracht van transformatie;
de witte cirkel rond het centrum met de lemniscaat is associatief met de ether verbonden en ontsluit een symboliek rond een eeuwige beweging van cultuurhistorische verschijningsvormen en ether als het vervluchtigende en transformerende kosmische element.
De vijf velden zijn met behulp van symbolische pictogrammen gekarakteriseerd als vormen van levenskunst:
Aarde — het oog — een betekenisvol veld van natuurlijke verbondenheid en lijfelijk, geaard present-zijn;
Water — het hart — een symbolisch betekenisveld van liefdevol meanderen met de natuurlijke stromen en tegenstromingen;
Lucht — het hoofd (spiraal) — een betekenisvol veld van ademhaling, afstemming binnen en buiten, inzicht en aandachtig zijn;
Vuur — de hand — een betekenisvol veld van offeren, transformatie en handelend veranderen;
Ether — de quintessence (lemniscaat) — een betekenisvol veld van het samenspel van de vier elementen, van alchemie en ontmoeting, raak- en breukvlakken.
Wijsheidstradities en wijsheden krijgen een plek op de elementaire velden van wijsheid en de zestien (inter)culturele wijsheidswegen verschijnen als de spaken van het Rad.
Wijsheidstradities — van de Ubuntu filosofie tot de Noordse mythologie, van boomverering en andere natuurlijke rituelen tot de mythen van inheemse volken — zijn zowel naar hun cultuurhistorische oorsprong te ordenen als dat ze een bron vormen voor interculturele levenskunst. Deze geeft richting aan de globaliserende samenleving met de kosmopolis als stip op de horizon.
Daarbij is het de kunst de cultuurhistorische wortels van wijsheid persoonlijk te doorleven en in groepen en gemeenschappen de natuurlijke wijsheid tussen mensen levend te houden.
Opdat de boekenwijsheid levend kan worden als (persoonlijke en collectieve) levenskunst wijst het Rad op een culturen verbindende symbolische taal van de ziel: met ‘elementaire’ symboliek van het — aardse, meanderende, luchtige, vurige, etherische — goede leven.
De symbolen in het Rad verbeelden daarom zowel op collectief als op persoonlijk niveau de existentiële zijnskwaliteiten voor het ontwikkelen van een grondhouding van openheid en inter-esse, rond een spil van liefde en wijsheid, de quintessence: de liefdevolle bereidheid tot verbinding, ontmoeting en dialoog.
De ontwikkeling van interculturele levenskunst via het Rad
In de filosofie van het Rad vormen deze elementaire existentiële kwaliteiten — van het open hart, het belichaamde oog, de hand van co-creatie wegen van respect en aandacht, spiralend naar binnen en weer naar buiten via de lemniscaat van ontmoeting en oneindige betekenisgeving — de onontbeerlijke scharnierpunten voor een ontwikkeling van interculturele levenskunst en transculturele wijsheid die mensen vanuit verschillende culturen verbindt.
Het is daarom vooral een performatieve filosofie die het Rad visualiseert: een visie die cocreatief via de taal van de kunsten vorm krijgt: een sym-filosoferen om in interculturele kringen uit te dragen. Met oog voor de schoonheid van culturele diversiteit (de periferie) en verbinding door inkeer en beweging naar het centrum van de eenheid. Deze beweging langs de elementaire velden en wegen van natuurlijke en culturele wijsheid (spaken van het Rad) naar de naaf symboliseert een transculturele ontwikkeling. Door de kleurrijke culturele verschillen heen is er het elementair menselijke: als gerichtheid op datgene wat mensen met elkaar verbindt. Voorbij de tegenstellingen die aan de oppervlakte ontstaan door (collectieve) meningen en belangenstrijd is er een dieptedimensie van medemenselijkheid en liefdevolle wijsheid (de spil) in het centrum; daar waar de tegenstellingen samenvallen, de quintessence.
Gericht op deze kern van mens-zijn krijgt het ‘bricoleren’ met inzichten en praxis uit verschillende culturen richting en samenhang als kunst van menswording (worden wie je bent) en gemeenschapsvorming (het vormgeven van het goede samenleven met meerdere culturen) als wereldgemeenschap.
Een voorbeeld is de gerichtheid op ‘het juiste midden’ (Aristoteles) volgens de praktische wijsheid (‘phronèsis’) van de gemeenschap uit de Griekse klassieke deugdethiek en het werken met de wijsheid van de groep vanuit de deep democracy inzichten uit de Ubuntu filosofie en van het Confucianisme gericht op de communitas.
Een Gulden snede van wijsheid
Het rad met de vijf elementaire velden en 16 interculturele wegen
De elementaire symboliek van het Rad geeft een inbedding van cultuur-historische wegen van wijsheid als uitnodiging voor een kosmopolitische ontwikkeling van kuddegeest naar een wereldgemeenschap.
Dankzij de brugtaal van de vijf elementen ontstaat er een oriëntatie op de mythische eenheid der tegendelen als een transculturele achtergrond die de culturele diversiteit laat schitteren. De eenheid in verscheidenheid is met pictogrammen symbolisch gekarakteriseerd. Zowel op collectief niveau van wijsheidstradities:
aardse wegen met wijsheden die expressie geven aan een geaarde kwaliteit en belichaamd zien,
meanderende wegen met wijsheden die expressie geven aan hart-kwaliteit: stollend en weer vloeibaar wordend,
luchtige wegen die expressie geven aan wijsheden van het ritmisch naar binnen en weer naar buiten toe spiralen,
vurige wegen met wijsheden die expressie geven aan hand(elende) kwaliteit,
etherische wegen die expressie geven aan een eeuwige lemniscaatbeweging van betekenisgeving, vervluchtigend en deconstruerend en dan weer materialiserend en sociaal construerend;
als op individueel niveau van persoonlijke levenskunst
In een globaliserende samenleving kunnen mensen uit diverse wijsheidstradities putten en hoeven zij zich niet noodzakelijk aan te sluiten als adept van een bepaalde traditie of religie. Het Rad is bedoeld als een kompas zich in de diversiteit van richtingen te kunnen oriënteren. De vijf elementaire velden ontsluiten een intercultureel betekenisveld voor het exploreren van transculturele waarden zoals ruimhartigheid, gastvrijheid en vergevingsgezindheid, die vanuit verschillende culturen anders worden ingevuld.
Het Rad geeft symbolische wegwijzers voor persoonlijke groei door het ontwikkelen van:
oogkracht door het belichaamde zien, naar binnen en buiten (verbeeldingskracht en mythos)
het open hart van medeleven, spontane expressie en enthousiasme (compassie en pathos)
de spiraal van resonantie en afstemming die, op het ritme van de ademhaling van inkeer en zich in de wereld manifesteren, binnen met buiten verbindt (logos)
de hand van handelend veranderen vanuit bewogenheid (ethos en cocreatie)
de lemniscaat van de tussenruimte tussen ‘kaders’ in een oneindig proces van betekenisgeving en ont-moeting (quintessence)
De zestien (inter)culturele wegen naar wijsheid zijn per elementair veld gegroepeerd.
Ze worden met een eigen pictogram weergegeven.
Het elementaire veld aarde en de (inter)culturele aarde wegen
Aarde wegen in het Rad
In het elementaire veld ‘aarde’ zijn drie pictogrammen geplaatst die wijsheidswegen karakteriseren van traditioneel vanuit natuurlijke verbanden levende stammen en volkeren. Deze ‘premoderne’ leefwijze was in prehistorische tijden over de gehele aarde verspreid. Ten gevolge van de modernisering en kolonisering is die leefwijze teruggedrongen, doch in ieder mens als natuurlijke wijsheid tot leven te wekken, en als culturele wijsheid vooral te vinden bij: Afrikaanse; Indiaanse; en Aboriginal, Maori en andere inheemse volkeren uit Oceanië.
Aarde wegen
Het elementaire veld water en de (inter)culturele water wegen
Water wegen in het Rad
In het elementaire veld ‘water’ zijn drie pictogrammen geplaatst die wijsheidswegen karakteriseren als de natuurlijke beweging van de levensstroom en de kosmische wetten volgende leefwijzen.
Deze meanderende wijsheidswegen zijn in ieder mens als natuurlijke wijsheid te vinden, en als culturele wijsheid vooral te herkennen in: confuciaanse; daoïstische; en soefi stromingen.
Water wegen
Het elementaire veld lucht en de (inter)culturele lucht wegen
Lucht wegen in het Rad
In het elementaire veld ‘lucht’ zijn drie pictogrammen geplaatst die wijsheidswegen karakteriseren als op paden van inzicht en adem gebaseerde wijsheidstradities.
Deze oriëntatie is veelal in samenhang met de symboliek van licht en duister in ieder mens te vinden, en als culturele wijsheid vooral te herkennen in de volgende perspectieven: boeddhistische, advaita vedanta; gnosis, mystieke en hermetische filosofie; Germaanse, Keltische en Noordse mythologie.
Lucht wegen
Het elementaire veld vuur en de (inter)culturele vuur wegen
Vuur wegen in het Rad
In het elementaire veld ‘vuur’ zijn drie pictogrammen geplaatst die religieuze en spirituele tradities karakteriseren, waarin vooral de betekenis van het vuur en de strijd tussen goed en kwaad, offers en transformatie een belangrijke rol spelen.
Deze oriëntatie is in ieder mens op eigen wijze aanwezig en als collectieve wijsheid vooral gecultiveerd in: animistisch-sjamanistische; hindoe; en monotheïstische — zoroastrische, joodse, christelijke en islamitische — richtingen.
Vuur wegen
Het etherveld en de (inter)culturele ether wegen
Ether in het Rad
Het ‘etherveld’ verwijst symbolisch naar het gegeven dat het verlangen naar verbinding en de zoektocht naar wijsheid — hoewel cultureel verschillend en kleurrijk vormgegeven — in alle mensen en culturen voorkomt en gevoed wordt door: ontmoetingen tussen culturen, en profiel krijgt door raak-, snij- en breukvlakken in de geschiedenis en tussen tijdperken.
Ether wegen
De zes dimensies
De zes dimensies karakteriseren de verschillende verschijningsvormen van wijsheid op het continuüm tussen theorie en praktijk in verschillende mediale vormen — verbaal, muzikaal, beeldend, ritueel, verhalend, dansant, … — waarin de quest for wisdom tot uiting komt.
De zes pictogrammen verwijzen naar visies en praktijken van levenskunst, mythen, symboliek en rituelen, persoonlijke doorleving en maatschappelijke actualiteit: ze staan onder het Rad afgebeeld en visualiseren daarmee de derde dimensie die van de cirkel een bol maakt en ruimte geeft aan de diversiteit van uitingsvormen:
visies, filosofie
verhalen, mythen,
rituelen, ritualiteit
symbolen, symboliek
praxis, kunsten en ambachten
maatschappelijke actualiteit en/of een persoonlijke visie of doorleving.
De zes dimensies
Het complete Rad
de vijf elementaire velden,
de zestien (inter)culturele wegen
en
de zes dimensies
vormen met elkaar het complete Rad van interculturele levenskunst.
Het complete Rad van interculturele levenskunst
Het Rad maakt zichtbaar hoe de schoonheid van het verschil schittert als een Gulden Snede. De naaf van het Rad vertegenwoordigt de spil van liefdevolle wijsheid en creëert samenhang in de culturele diversiteit. Het oog van liefde ontwaart de eenheid in verscheidenheid…
Het Wijsheidsweb verzamelt wijsheden uit alle windstreken via het Rad van interculturele levenskunst
ten behoeve van inclusie en de schoonheid van het verschil
Op het Wijsheidsweb worden wijsheden uit alle windstreken verzameld en op een bijzondere symbolische manier gepresenteerd.
Het verzamelen, ordenen en presenteren — via het Rad van interculturele levenskunst — tonen de kunstzinnige, ambachtelijke, filosofische, spirituele, narratieve en symbolische bijdragen uit alle windstreken als expressies van wijsheid die interculturele levenskunst helpen ontwikkelen.
Daarmee wil de QfWf bijdragen aan interculturele verbindingen vanuit de spil van wederkerigheid in het besef dat deze:
groeien door historisch bewustzijn van de wortels van culturen,
gedijen bij interesse voor verschillende culturen en wijsheidstradities en
vrucht dragen door ontmoetingen en kruisbestuivingen.
[1] QfWf-auteurs zijn schrijvers, acteurs en andere muzen, zoals kunstenaars, ontwerpers, opstellers, fotografen, tekenaars, makers van video en film en andere producenten van tekst, beeld, geluid, en belanghebbenden, die de teksten en ander materiaal ter beschikking van een van de QfWf-sites hebben gesteld.
QfWf-missie: het stimuleren van interculturele levenskunst
QfWf-project on Global Citizenship
De QfWf is in 2016 door Heidi Muijen opgericht. Met een inter-culturele community (de Soul Circle — Kern-Kring) organiseert de QfWf activiteiten voor het stimuleren van een cultuur van openheid en inclusie voor wereldburgerschap. Jaarlijks ontwikkelt de Kern-Kring een programma door middel van Seizoensbijeenkomsten dat zij presenteert op de jaarlijkse Ontmoetingsdag. Via deze activiteiten verspreidt de Soul Circle — Kern-Kring via vertakkende netwerken kosmopolitische waarden door middel van haar interculturele programma’s. Daarmee beoogt de QfWf bij te dragen aan verbinding tussen mensen en hun culturele erfgoed. De QfWF- programma’s geven artistiek vorm aan onderliggende transculturele waarden van medemenselijkheid, waaronder gastvrijheid en de inter-esse voor culturele diversiteit. Door middel van de kunsten, filosofische en spirituele tradities worden wortels van wijsheid uit alle windstreken aangeboord.
Het project “wereldburgerschap van de straat” in 2023-2024
Dit project begon in de herfst 2023 met een bijeenkomst in Bussum, vervolgbijeenkomsten van de project-ontwikkelgroep in 2024 en een oplevering van de resultaten met drie events in samenwerking met partners: stichting Culturele Droomwevers en de Curinesa Foundation, de Regenbooggroep, OBA, onafhankelijke beeldend kunstenaars Robin Stemerding, Nour Kayali en Louis van Marissing, en de culturele groep Wehpokamanong, die het culturele erfgoed van de indigenous Caraibs van Suriname in Nederland doorgeeft aan volgende generaties. Op die manier zijn de doelen van het project “World Citizenship of the Street” gerealiseerd.
De samenwerking resulteerde in de presentatie van drie boeken — (Post)Koloniale Waarden, Amor Fati and Amor Mundi — in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (OBA) afdeling Weesp op 28 september 2024 met een tentoonstelling migranten in beeld. Op 19 oktober 2024 vond een event met de bewoners van de Regenbooggroep plaats, Oekraïense gezinnen met een uitwisseling van culturele ingrediënten, culinair, met muziek en dans en de onthulling van een door Camile Smeets gemaakt keramisch kunstwerk: een met ingefluisterde werelddromen verrijkt inter-cultureel symbool: de Regenboog-Paradijsvogel met het Kosmisch Ei.
QfWf-Regenboog Paradijsvogel-Kosmisch Ei — Camile Smeets.
Als spinn-off wordt op het voor dit project gelanceerde digitale platform De Golden Ratio de verdere ontwikkeling in de jaren 2025-2027 van het Wereldburgerschapsprogramma gepresenteerd.
Hoe goed met verschillen tussen mensen om te gaan? Dat is een heikele kwestie van onze tijd!
De QfWf ziet wereldburgerschap als antwoord op de angst voor de vreemde ander, die als reflex van agressie en hebzucht geïnstitutionaliseerd is in onderdrukkende en vervreemdende maatschappelijke structuren. Het anders-zijn kan echter ook als appèl tot openheid en inclusie worden gehoord en erkend. Dat vraagt de kunst zich tussen culturen te bewegen en de schoonheid van verschillen te zien: daartoe ontwikkelt de QfWf-Kern-Kring jaarlijks een intercultureel programma rond een thema met maatschappelijke relevantie en presenteert dit op haar digitale platform de gulden snede en in levende ontmoetingen op de jaarlijkse Ontmoetingsdag.
De QfWf-Soul Circle — Kern-Kring onderzoekt ieder jaar een jaarthema op kunstzinnige, filosofische en interculturele wijze als een gezamenlijke Queeste. Op een ont-dekkingstocht door middel van beelden, video’s, podcasts, spoken word, muziek en essays toont de Kern-Kring individueel en collectief haar bevindingen ― zowel digitaal via het platform De Gulden Snede, als in levende ontmoetingen op Seizoensbijeenkomsten en de jaarlijkse Ontmoetingsdag.
Op deze Queeste vloeien de drie Quests samen volgens de gulden snede wetten van natuurlijke en inter-culturele schoonheid:
De Quest for wisdom meandert langs
Quest 1 — het Wijsheidsweb waarin wijsheden uit alle windstreken zijn verzameld als een digitaal platform.
Het omgaan met verschillen is door Paul Scheffer als maatschappelijk vraagstuk aan de orde gesteld in zijn spraakmakende artikel Het multiculturele drama (2000). Toen leidde het benoemen van de realiteit van het leven in een multiculturele samenleving als ‘drama’ tot ophef en discussie — helaas lijkt het nu een ‘nieuw normaal’ te zijn geworden. Daarvoor was de internationale gemeenschap al op scherp gezet door Samuel P. Huntingtons angstaanjagend perspectief op de Clash of Civilizations (1996). Sindsdien raakt de politiek oververhit en wordt het maatschappelijk debat in de sociale media steeds harder gevoerd.
De QfWf wil het debat kantelen
Diagram met de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen
De QfWf wil het gepolariseerde debat over migratie, vluchtelingen en religieuze onverdraagzaamheid van een probleem voor ‘politieke experts’ en een door de sociale media-dynamiek uitgelokte misplaatste uitnodiging voor het ventileren van haat en agressie, kantelen naar een vraagstuk dat ons allen aangaat. Dat een ethisch appèl doet op iedereen, van bestuurders tot de buren in de straat. Wij zijn of we het willen of niet wereldburgers geworden en eigenaren van complexe vraagstukken als wereldgemeenschap, waar wij de wijsheid uit alle windstreken voor nodig hebben en waar wij als wereldburgers verantwoordelijkheid voor te nemen hebben!
Hoe gaan we om, en hoe willen wij omgaan met de vreemde ander?
Dat kan een buitenlander, randfiguur, vluchteling of een andere verschoppeling zijn…!
Het doel van de kunstzinnige programma’s met wijsheid uit alle windstreken is mensen gevoelig te maken voor de oproep burger van de wereld te zijn: zijn wij niet allen nomaden met interculturele identiteiten?
De geopolitieke aardverschuivingen raken ons allen als bewoners van de kostbare planeet aarde.
Daarom snijdt de QfWf de ethische questie achter gevoelige kwesties aan:
Museo Nazionale Archeologico di Taranto, Italië — foto Joke Koppius
Polarisering, verdeel en heers, geweld en agressie begint met wij-zij denken, verruwing van het gesprek, gedumpte meningen die haat en tweespalt zaaien…“wie niet voor ‘ons’ is, is tegen ons …”
Hoe de ander anders te laten maar niet buiten te sluiten? Vraagt deze paradox van inclusie om eerst ‘de vreemde ander’ in onszelf te erkennen?
Hoe deze kunst op te schalen als kosmopolitische levenskunst om tussen mensen en culturen openheid èn verbinding te creëren?
Opdat het geweld in klein en groot verband de geboorteweeën mogen zijn van de kosmopolis!
Met de inter-culturele taal van de kunsten en de natuurlijke wijsheid uit alle windstreken (zoals de gulden regel der moraal) creëren wij ruimte in en tussen mensen voor verbindingen tussen culturen!
Inter- en transculturele verbindingen
Optreden inheems Surinaamse culturele groep Wehpokamanong
De QfWf stelt zich ten doel mensen en hun culturele erfgoed te verbinden door middel van een taal van het hart: de beeldende, muzische en dansante kunsten die mensen raken en het hart open laten gaan! Deze weg tot het ontwikkelen van een interculturele levenskunst vergt dat mensen elkaar in een tussenruimte ontmoeten. Zo noemde Hannah Arendt deze voorwaarde om ruimte te scheppen in-between ― die noodzakelijk is om met elkaar in gesprek te blijven opdat we de wereld voor barbarij behoeden en in een geest van medemenselijkheid en gastvrijheid het goede leven vieren. Martha Nussbaum schetst in haar ethiek van de “breekbaarheid van het goede” een weg van glocalisering door in Kringen van Bekommernis empathie en andere waarden van medemenselijkheid door te geven. Amor Mundi ― de liefde voor de wereld is wat ons menselijk maakt en ons als mensen verbindt!
Informeer als QfWf-vriend(in) naar gunstige mogelijkheden een huiskamerworkshop met spel en dialoog of op locatie met jouw team — rond een eigen vraag of thema.
QfWf-vriend(in) word je door een jaarlijkse bijdrage over te maken op NL14TRIO0777827654 t.n.v. de Quest for wisdom foundation te Weesp.
Vanaf een jaarlijkse bijdrage van € 45,= geldt vrij entree op de QfWf-bijeenkomsten.
Doneren? Heel graag!
Doneren_met_mollie: is buiten werking gesteld! Omdit deze service ons maandelijks meer kost dan de giften die wij binnenkrijgen:
-> Heel graag ouderwets via bankoverschrijving: veel dank!
De stichting Quest for wisdom foundation (QfWf) heeft een culturele ANBI status
Wat dit volgens de fiscus betekent staat hier uitgelegd: Public Benefit Organizations / Culturele ANBI
Doneren? Graag!
vanaf 2026 hebben wij de dure Mollie-service opgezegd en daarmee werkt de donatieknop niet meer.
Graag ouderwets overschrijven naar onze Triodos
bankrekening IBAN: NL14TRIO0777827654
Reden van opzegging zijn de voor ons beperkte budget te hoge maandelijkse kosten van deze service.
De Beleidsplannen komen voort uit de QfWf missie en visie:
De stichting Quest for Wisdom foundation is op 20 september 2016 door dr. Heidi S.C.A. Muijen opgericht met als missie het bevorderen van een cultuur van openheid voor inclusie en culturele diversiteit. Dit doet de QfWf door middel van het verzamelen en verder ontwikkelen van culturele uitingen en wijsheden, afkomstig van verschillende culturele tradities en wijsheidswegen uit Noord en Zuid, Oost en West.
De QfWf activiteiten worden ontwikkeld en georganiseerd, samen met een groeiende kring van betrokkenen, die de missie van de stichting – zoals gevisualiseerd en verwoord in het ’Rad van Interculturele Levenskunst’– helpt uitdragen.
Het goed kunnen omgaan met verschillen is een prangende kwestie van de laatmoderne tijd; een maatschappelijk vraagstuk dat vele meningen en verhitte politieke en religieuze discussies kent. Teneinde buiten polariserende debatten te blijven focust de QfWf op het bevorderen van culturele verbindingen. Op een route van ‘glocalisering’ ― samengesteld perspectief van ‘het locale’ met ‘het globale’ ― wil de QfWf bijdragen aan een kosmopolische geest. Die dubbele beweging is door wijlen emeritus hoogleraar bestuursrecht Couwenberg op het Wijsheidsweb besproken.
De QfWf kiest als koers in kantelende tijden hetgoede samenleven via het ontwikkelen van wereldburgerschap. Daartoe ontwikkelt zij kunstzinnige programma’s door aandacht te schenken aan de cultuur-historische contexten van verhalen, rituelen en symboliek uit wijsheidswegen enerzijds; anderzijds door in het krachtenveld van de globaliserende samenleving culturen verbindende waarden van barmhartigheid, gastvrijheid en medemenselijkheid in beleving te brengen door middel van muziek, beeldende kunsten en andere interculturele expressies.
De leden van het bestuur ontvangen geen beloning voor hun werkzaamheden. Zij hebben wel recht op vergoeding van gemaakte kosten in de uitoefening van hun functie zoals bijv. een reiskostenvergoeding.
Bestuursleden kunnen niet afzonderlijk beschikken over het vermogen van de instelling. Er is een aparte bankrekening op naam van de QfWf. Daarnaast wordt jaarlijks een financieel overzicht door de penningmeester van de QfWf opgesteld. Dit overzicht wordt tijdens een jaarlijkse bestuursvergadering (waar minstens 3 leden van het bestuur bij aanwezig zijn) besproken en vastgesteld.
9: Verslag van de uitgeoefende activiteiten in historisch perspectief
De Quest for Wisdom voert haar activiteiten uit door de vrijwillige inzet van een Kring van betrokken kunstenaars, auteurs en andere vrijwilligers. De incidenteel toegekende subsidies hebben de QfWf-projecten een boost gegeven.
De in 2025 in een alliantie van 8 organisaties aangevraagde subsidie van de gemeente Amsterdam is helaas niet toegekend. Wel heeft deze aanvraag een spinn-of gegeven voor een nieuw samenwerkingsverband en voor exposure, zoals deelname aan het event in Pakhuis de Zwijger van Amsterdam op 19 maart 2026 in de week ter viering van 60 jaar Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie, door de VN ingesteld na het Sharpeville-bloedbad van 21 maart 1960.
Zowel in 2021 als in 2024 heeft de QfWf een subsidie gekregen vanwege de culturele en sociale relevantie van haar activiteiten. De eerste subsidie was voor haar interculturele storytelling programma tijdens de Corona lockdown; en is vormgegeven op de website Animal Wisdom met een educatief aanbod van onder meer e-boeken. De tweede subsidie rond Wereldburgerschap resulteerde in het organiseren van meerdere events rond een beeldende tentoonstelling met een intercultureel programma en het lanceren van een Gulden Snede Queeste met maandelijkse bijdragen die rond jaarthema’s op dit platform gepubliceerd worden.
Als bijvangst zijn de drie Quests, die van 2019 tot 2024 de Quest for Wisdom structureerden, geïntegreerd rond het gedeelde doel van wereldburgerschap: Quest 1 ― het ontsluiten van wijsheden uit alle windstreken via het Wijsheidsweb; Quest 2 ― het ontwikkelen tot een Gulden Snede van intercultureel educatief materiaal; en Quest 3 ― het organiseren van levende ontmoetingen door middel van de jaarlijkse Ontmoetingsdag en workshops. Deze drie aandachtsvelden zijn als ‘wegen’ in de statuten geformuleerd, die de QfWf bewandelt ten behoeve van de ontwikkeling van interculturele levenskunst, in het besef dat dit doel:
groeit met een historisch bewustzijn van de (inter)culturele wortels van wijsheidstradities,
gedijt bij interesse voor elkanders culturen en wijsheidstradities en
vrucht draagt door ontmoeting en kruisbestuiving tussen culturen.
Toekenning Culturele ANBI-status
Na de oprichting in 2016 vierde de QfWf op 6 juli 2018 dat zij met haar doelstelling en activiteiten met terugwerkende kracht sinds 1 januari 2018 door de Belastingdienst is erkend als een Algemeen Nut Beogende Culturele Instelling (culturele ANBI).
Sinds de oprichting beschrijft de QfWf haar activiteiten steeds in een meerjaren Beleidsplan:
Het eerste exemplaar van Amor Mundi in de OBA Weesp
De QfWf-Wisdom Collection is ontstaan uit de wijsheid van QfWf-auteurs met wilde haren, die de rijkdom van culturen met verhalen, muziek, beeldende kunst, filosofische en spirituele tradities wereldwijd op eigen wijze voor een breed lezerspubliek ontsluiten.
Ze tonen wijsheid uit Noord, Zuid, Oost en West in de breedte, in veelfacettige en kunstzinnige vormen. Ook bundels die meer specialistisch in de diepte gaan en specifieke kunstzinnige en spirituele wijsheid uit culturele tradities voor het voetlicht brengen, verschijnen in de QfWf-Wisdom Collection.
Deze (e)books verschijnen in de Nederlandse en/of Engelse taal; en soms ook meertalig.
De opbrengst van deze (e)books komt geheel ten goede aan dit programma en aan komende QfWf projecten. Wij hopen op een breed en geïnteresseerd publiek voor deze gevarieerde reeks.
De eerste drie boeken uit de Wisdom Collection zijn in een fysieke vorm verschenen, met dank aan het Fonds Cultuurparticipatie voor de toegekende subsidie voor het QfWf-project ‘Wereldburgerschap van de straat’. De vierde en volgende delen in de reeks zijn ebooks (pdf).
De reeks opent met Amor Fati, spelende wijsheid voor de kosmopolis, waarin Heidi Muijen de vraag naar wereldburgerschap aan de hand van het Rad van interculturele levenskunst exploreert. Het boek belicht daarmee zowel de visie van de Quest for Wisdom foundation als de achtergrond voor het door haar ontwikkelde gelijknamige bordspel, dat mythisch-filosofische symboliek uit de vier windstreken aankaart.
Greg Suffanti telling about the aquarelles for Amor Fati
Aquarellen van Greg Suffanti, Chinese penseelschilderingen van Caroline Young, tekeningen, collages en foto’s van Agnes Roothaan, Louis van Marissing, Annelie van Steenbergen, Caroline Young, Nour Kayali, Klaske Rehorst, Josee Tesser, Elin Maljaars, Maya Plas & Mitra Muijen verbeelden interculturele thema’s als een rode draad door het boek. (NL/EN, 2024, ISBN 978 94 92 127 259)
Deel 2, (Post)Koloniale Waarden — Cariben en Latijns-Amerika van de hand van Fred de Haas bevat gelaagde beschouwingen over de (post)koloniale geschiedenis: hij spiegelt de Caribische en Latijns-Amerikaanse identiteit tegen de achtergrond van belangrijke historische gebeurtenissen, literatuur en in gedichten van eigen hand met ruim 100 QR-codes naar muziekbestanden. (NL, ESP, Papiaments, Creools, 2025, ISBN 978-94-927-273, hard cover en ISBN 978-94-927-297, e-book)
Deel 3 — onder redactie van Heidi Muijen, Klaske Rehorst en Robin Stemerding, met auteurs uit de gehele QfWf-kring — Amor Mundi: Wereldburgerschap van de straat, documenteert met dichtkunst, beelden, raps, interculturele en filosofische reflecties van de Quest for Wisdom Soul Circle hoe de werelddroom van de kosmopolis in het QfWf-project ‘Wereldburgerschap van de straat’ kleurrijk naar de actualiteit wordt ontwikkeld. (NL, EN, 2024, ISBN 978 94 92 127 198)
Op intercultureel-filosofische wijze wordt in deel 4, Walking Two Roads – Accord and Separation in Chinese and Western Thought, de boeiende Chinese en Europese wijsheidstradities deskundig door Hans van Rappard uit de doeken gedaan. (EN, 2023, ISBN 978 94 92 127 204)
In deel 5 Russische Zigeunerromances, achtergrond en muziek ontsluit Fred de Haas een tot nog toe weinig belicht genre van de Zigeunerromances met haar rijke interculturele en historische bronnen. Verrassend zijn de 90 aanklikbare links naar prachtige oude en nieuwere vertolkingen, waaronder ook de muzikale vertolkingen van Fred de Haas (gitaar en zang) en Ralph Kreuter (balalaika). (NL, RU, 2023, ISBN 978 94 92 127 211)
In deel 6 Middeleeuwse Chirurgie in Woord en Beeld vertalingen, bewerkingen en interpretaties van de delen van de ‘Keizerlijke Chirurgie’ combineert Marcel Reyners tekeningen van Şerefeddin Sabuncuoğlu (1385–1468) met de tekst van ‘De Methode der Geneeskunde’ van Albucasis (936–1013). Daarmee komt deze onschatbare opgehaalde wijsheid — voor een breed Nederlandstalig publiek — beschikbaar. (NL, 2023, ISBN 978 94 92 127 228)
Deel 7, Ik ben iemand die intens leefde … — Bloemlezing: gedichten en illustraties door Marianne H.B. van Halewijn bevat een grote collectie gedichten en gedigitaliseerde mandala’s die door de auteur aan de Quest for Wisdom foundation zijn nagelaten. Deze kleurrijke bloemlezing geeft uiting aan een intens doorvoelde kosmische verbondenheid. (NL, 2024, ISBN 978 94 92 127 174)
Deel 8, Knipoogjes: Korte en luchtige tijdreisjes in gezelschap van Henry Bergson, bestaat uit columns waarin wezenlijke kwesties door filosofe Rosalie de Wildt lichtvoetig worden aangekaart. De illustraties, aquarellen van de hand van Greg Suffanti, geven een humorvolle, kleurrijke en interculturele laag aan de uitstapjes van Rosalies filosofische Knipoogjes. (NL, 2024, ISBN 978 94 92 127 181)
Deel 9, Het duurde maar even … – Gedichten die mij raakten van Fred de Haas bevat circa 60 gedichten met vertalingen en bewerkingen van zo’n 40-tal dichters in Creools, Duits, Frans, Galicisch, Papiaments, Portugees, Spaans en Russisch …. (NL, 2024, ISBN 978 94 92 127 242)
Deel 10, Eye of the Tiger – Colorful Heritage of the Far East bevat een unieke verzameling Chinese penseeltekeningen van Caroline R. Young, gelardeerd met historische en mythische verhalen uit het verre oosten. (EN, 2025, ISBN 978 94 92 127 259)
Deel 11, Plempius Vopiscus Fortunatus: Amsterdammer, Hoogleraar te Leuven (1633-1671), van de hand van Marcel Reyners, schetst het leven van deze Amsterdammer én Leuvense hoogleraar en diens positie in het filosofisch-medisch debat tussen de oude Galeense geneeskunde en de in opkomst zijnde Cartesiaanse mechanische benadering van het lichaam. Behalve een bespreking van de betekenis van Plempius’ werk voor de ontwikkeling van de geneeskunde bevat deze uitgave een uitgebreide bibliografie en bijzondere illustraties van geneeskundige instrumenten en geschriften, die deze tijd van transitie tot leven brengen. (NL, 2026, ISBN 978 94 92 127 303)
In deel 12, Op reis met een expat: 20 jaren onderweg op 3 continenten doet Marie-Claire Marx verslag van het leven als expat, samen met haar man en arts Marcel Reyners, in Azië, Afrika en Europa. Vanaf 1998 reisden zij naar Cambodja, Albanië en Kenia en dompelden zich onder in de culturele en historische achtergronden van de bevolking van deze landen, waaronder het Rode Khmer schrikbewind. Deze interculturele context geeft samen met het eigen fotomateriaal van de auteur een uniek perspectief op de nood(zaak) historische lessen te trekken voor wereldburgerschap. (NL, 2026, ISBN 978 94 92 127 310)
De financiële opbrengst van deze (e)books en ander educatief materiaal — dat door vrijwilligers wordt gerealiseerd — komt geheel ten goede aan dit programma en aan komende QfWf projecten.
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Op de Animal Wisdom website ordent het interculturele Rad van Dieren Wijsheid de verzamelde dierenverhalen uit alle windstreken. Dit Rad maakt het overkoepelende doel van het interculturele Animal Wisdom storytelling programma visueel: hoe de (on)wijze dieren als symbolische spiegel menselijke (on)deugende tonen. Geen ‘platte moraal’ uit die verhalen maar een meerduidige in kunstzinnige vormen die te denken geeft: als verhalende wijsheid die culturen wereldwijd hebben ontwikkeld en die in een beeldentaal vertelt over menswording en gemeenschapsvorming.
Met een subsidie van het 
Deze (e)books verschijnen in de Nederlandse en/of Engelse taal; en soms ook meertalig.
