QFWF Storytelling arts-based programme

R&D-team of QFWF

A programme, based on storytelling, the arts and intercultural dialogue…!

A Programme for enhancing global citizenship


Intercultural competences and transcultural arts-based educational materials

Using diverse cultural traditions of storytelling and different media to develop an arts-based programme for the enhancement of global citizenship by raising transcultural awareness and intercultural competences.


A research & development programme focussing on the educational power of storytelling, crossing borders of cultures and of media; developed under the auspices of the Quest for wisdom foundation.

Target group

Train the trainers: both in the educational field (elementary , high school level students) as well as in health care as an (inter)cultural ‘therapy’ for loneliness, depression, …; as well as in-company training for organisations in need for intercultural competences.


A collaborative project

  • the Quest for wisdom foundation (QFWF)
  • project-based collaboration with partners in educational & health-care fields

Designed by the R&D-team of QFWF

  • Louise Muller, PhD Religion and chieftaincy in Ghana
  • Nivedita Yohana, Doctorate in English Literature, University of Mysore, India
  • Tess van Dongen, dra. English Literature, University of Nijmegen, Netherlands
  • ….

1. The Annual Meeting Day 7th September 2019

For presenting and co-creating the art-based storytelling programme

The main goal will be an introduction to the art and power of storytelling: transcending cultural borders and creating coherence between people from different cultural backgrounds. Therefore the research question of the Annual Meeting Day will be: how might arts-based storytelling help to enhance global citizenship for different target groups, in terms of cultural diversity and intercultural competences and transcultural wisdom.

The Pre-announcement text:

“Het leven zelf is de grootste auteur!” Verhalen weerspiegelen de verbindende kracht waarin de eeuwigheid tot een eenheid van tijd, plaats en handeling is samengebald…. Al bewegend op het ritme van dag en nacht en gedragen op de wisseling der seizoenen, ontstaan plot en samenhang.

Stephen Fry schreef in het voorwoord van zijn hertelling van de Griekse mythen en heldenverhalen, dat zij

“… uit de verwarrende draden van het bestaan een compleet tapijt hebben geweven van legenden en verhalen.

De figuur Anansi reisde ten gevolge van de kolonisatie mee met de tot slaaf gemaakte Ghanezen en onderging in het Caribische gebied meerdere metamorfoses qua uiterlijk en karakter in een Surinaamse, Antilliaanse, Haïtiaanse, … held. Doorheen de culturele diversiteit belichaamt deze kleurrijke Anansi in de diaspora steeds humor, geslepenheid en rebelsheid!”

Rough outline of the programme

Highlighting 2 oral traditions from Ghanaian and Indian cultures:

African story telling game with Akan proverbs and Adinkra symbols

The art of Storytelling in Ghana with significant reference to “Kwaku Ananse” who is usually given such names as: Ananse the trickster, Ananse the wise man, Ananse the bad man etc. in most of his stories.
The Story behind the Akan Traditional Naming ceremony in Ghana.

The Pre-announcement text:

“In de orale cultuur van de Asante-bevolking, die in de zuidelijke regio West-Afrika (Ghana, Ivoorkust en delen van Togo) woont, zijn kunstwerken — bijvoorbeeld op gebruiksvoorwerpen, juwelen, gebouwen, kleding en koninklijke attributen — nooit als puur esthetisch bedoeld, maar nauw verbonden met gebruiken en morele waarden.”

Indian storytelling to discover transcultural themes in narratives: honesty, gender

The tradition of storytelling has long been embedded in the Indian culture. Having a close knit family unit, the stories laced with wisdom is narrated to children by the elderly.

Katha (Story) is an Indian style of religious storytelling, performances of which are a ritual event in Hinduism. It often involves professional storytellers who recite Hindu religious texts such as Puranas, The Ramayana or Bhagavata Purana, followed by commentary.

Kathas sometimes take place in households, involving smaller stories related to the genre. Kathas instill moral values by revealing the consequences of human action (karma).
India being a land of diverse cultures has every state and district follow its own style of storytelling. While some narrate, others employ props like puppets, mask and even musical instruments. There are some that are told through the medium of dance and music.

The Pre-announcement text:
1. Bursting Gender Stereotypes across the Cultures

“In the story of Sita and the story of Buddha Rama and Buddha are both considered to be great men and there are even religions formed because of them however no one really acknowledges the fact that both these men abandoned their wives to follow their interest. Budhha was a prince married with a child however he abandoned all of it to get enlightenment. My intention in bringing up this topic is to question the stories narrated to us and decondition the mind. Sometimes, we get so habituated and conditioned to the stories that we fail to see the other side of it. There are no right or wrong answers but only to encourage people to form their opinions and agree to disagree.

The workshops plays around these narratives to see if people actually see the other side of the story or if they see what they have been conditioned. In relation to the gender we can also further ask What if Buddha was a woman and had abandoned her husband and child to get enlightenment would society have accepted her and formed a religion? Again, different cultures have a different perception of women.”

2. Themes that bridge Cultures
  1. Play around the story of the woodcutter and the goddess and how the theme of honesty connects different cultures. Another activity I would like to propose is for people to create their own character, pick 2 nationalities (2 different cultures) and play with it and then read out to others. I have divided
  2. A game based on Indian proverbs, categorized according to the natural elements. How are the associations between those elements and proverbs made from an Indian perspective? How are certain emotions associated to the elements?
  3. storytelling for philosophy with young children. Presenting a “do-game” in which words of a story or thought can be put in gestures or actions of expressions.

The programme is composed of mixed arts-based activities

  • Wijsheidskaartenspel
  • Muzikale dialoog met Surinaamse gedichten
  • Congo tales in beelden
  • ….

2. Follow up of the Storytelling Programme

Educational goals: Intercultural and Transcultural Bridges between cultures and through art-based media

The QFWF-storytelling programme might be given a more general scope of enhancement of intercultural and transcultural competences for diverse target groups; or a specific educational focus, like ‘Burgerschapsvorming’ & 21st century skills. This focus would help broadening the horizon of the students in practicing the before mentioned 21st century skills, while giving knowledge about different cultures throughout the world.

For ‘Burgerschapsvorming’ & 21st century skills

  • Kritisch denken en Creativiteit
  • Communicatie en Samenwerken
  • Zelfsturing en Verantwoordelijkheid

Intercultural knowledge from (Indian, Ghanaian) storytelling traditions:

  • For better appreciation of stories and the art of storytelling;
  • Acquainting children, students with other cultures and explore the differences;
  • Making children, students curious about each other’s (inter)cultural backgrounds

Conveying the trans-cultural values in/ through the stories being told, about ‘the art of living’ (different perspectives on ‘the good life’).

  • Help children, students to articulate (moral, social, multicultural, …) experiences, appealing the imagination by means of storytelling and other arts-based activities;
  • Acquainting children, students with different (cultural) perspectives on ‘the good life’ and explore the differences

Awareness of mono-cultural biases and raising consciousness, becoming open for trans-cultural values

  • Sharing the (inter)cultural backgrounds of the children, students to elicit different perspectives on festivities, nature, gender, jobs, …;
  • Exploring differences and similarities;
  • Raising awareness of biases from one’s own culture
  • Stimulating appreciation of each other’s personal and (inter)cultural differences

Ideas about how the activities could be run

The programme could be done by printing out pictures of people dressed in their traditional attires and also show them little clips of videos doing their respective traditional dances.
So in this way, by showing colourful visuals and music to the children we can get them interested and curious to know about other cultures.
The children are step by step introduced to the cultures little by little. In this way they will get curious and interested in various activities and then go in-depth into the intercultural significance of cultural symbols etc.

The involvement of parents and teachers would be helpful in that they can assist with the reading and demonstration of art to the children. The children would also best appreciate the activities of the day if people they can better associated with are also partakers of the activities of the day.

Who would run the programme

R&D-team of QFWF:

  • Louise Muller, PhD Religion and chieftaincy in Ghana
  • Nivedita Yohana, Doctorate in English Literature, University of Mysore, India
  • Tess van Dongen, dra. English Literature, University of Nijmegen, Netherlands
  • ….

Partners to collaborate

In addition to the before mentioned educational goals the QFWF is looking for partners with whom to collaborate, both on an organizational level as well as by using the networks of people individually.

For example the QFWF is exploring the possibility of a collaboration between QFWF, a library and a school, through which a broader community could benefit as well. As the event could be held at the library premises, it would allow the students to better adopt and appreciate regular usage of the community library.

It would make the school community and guardians appreciate the agenda of QFWF so that it creates ground for funding for future projects.

Ideas for a longer term Programme


The Programme serves as introduction to the aim of intercultural storytelling

Theme 1 Introduction to Asian traditions

Both west Asia and east Asia…

Story retelling is an important pedagogical tool to help students improve their memory power, oral communication, listening abilities and sequencing skills.

Students need to learn how to listen and narrate a story well. If it is done by using a game or an activity, children become more motivated and creative.
India being a land of diverse cultures has every state and district follow its own style of storytelling. While some narrate, others employ props like puppets, mask and even musical instruments. There are some that are told through the medium of dance and music.

  • Using the traditional Indian folktale book “Panchatantra”
    to narrate stories followed by discussion. Encouraging the listeners to question, voice their opinion, listen to other’s perspective to articulate.
    Storytelling done through traditional music, drama, dance, poetry, and philosophy.
  • Narrating a story
    and then making listeners to repeat the story in their own words and give an alternate ending.
  • Story Circle
    One person begins a tale and stops after a few sentences. The next person picks up the story thread and continues it, then stops. Next person adds to it and so on until the tale comes to a resolution.
    The story could begin with a pre-selected title or subject to guide the improvisation.
  • Story around Proverbs
    Have students pick a familiar proverb for example: “Slow and steady winds the race” and encourage them to come up with a story that proves this proverb — the age old wisdom. Multicultural proverbs offer interesting insights into the universality of wisdom as well. Invite students to look at proverbs creatively and imagine the story the proverb suggests.
    For example:
  • One finger cannot lift a pebble. (Iranian)
  • When elephants battle, the ants perish. (Cambodian)
  • If you chase two hares, you will not catch either. (Russian)
  • The pot calls the kettle black. (United States)
  • It is better to turn back than to get lost. (Russian)
  • Talk does not cook rice. (Chinese)
  • To hide one lie, a thousand lies are needed. (India)
  • Creating Personal Fables
    Ask students to assign animal characters to represent people they know. This is a private process and no one but the student needs to know which animal represents the student’s mother, teacher, brother, or, themselves, etc. Have students create a story staring those animal characters
  • A Picture is Worth 1000 Words
    A class selects a classical painting. Looking at the painting for inspiration, the class constructs the first few sentences of a tale through group discussion and suggestion.

Theme 2 Introduction to African cultural traditions

From the Ghanaian tradition in particular:

Each bullet point represents a lesson and the idea is to organize monthly programs for schools where each of these lessons would be taught to the students, accompanied by pictures and videos to make it more interesting.

It is structured that for each (weekly?, monthly?) session there will be something new to be taught and learned.

  • The art of Storytelling in Ghana with significant reference to “Kwaku Ananse” who is usually given such names as: Ananse the trickster, Ananse the wise man, Ananse the bad man etc. in most of his stories.
  • The Story behind the Akan Traditional Naming ceremony in Ghana
  • Traditional Marriage Ceremony in Ghana
  • The story behind ancient games in Ghana and how it promoted togetherness in the community (games like:
  1. Oware, played by all age groups.
  2. Ampe, usually played by young ladies in the community.
  3. Ludu, usually played with dice and by all age groups.
  • The significance of Assase Yaa (the Earth god) in pouring of libation in Ghana. Libation pouring in Ghana was the traditional prayers that our forefathers offered to the Supreme Being, being the God of Heaven and the Lesser gods of the earth in wedding ceremonies, naming ceremonies and funeral ceremonies etc. before the arrival of the colonial masters which brought about Christianity. However, libation pouring is still being practiced in most major functions in Ghana.
  • The story behind Libation pouring in Ghana and the art of doing it.
  • The story behind the art of farming in ancient Ghana called “Indoboa” (Literally meaning help farming) where all the farmers in the community will assist one farmer in weeding and planting his crops and then jump unto another person’s farms to do the same until all the farmers have had their farms in shape. In the olden days the major occupation of the people were farming and hunting and that was what they did for a living, hence “Indoboa” was very significant in their culture.
  • The story behind the commanding of the Golden Stool of Okomfo Annokye (Okomfo means a traditional chief priest in Ghana) from the heavens to the earth. And the story behind how the Golden Stool became is a symbol of the strength of the Ashanti Kingdom of Ghana.
  • The story behind how Tetteh Quarshie smuggled a cocoa bean from Fernando Po to Ghana and how that single cocoa bean ultimately became the heart and soul of the Ghanaian economy till date.
  • The traditional art of drumming and dancing in Ghana.
  • The art of installation of a Chief in Ghana.

Theme 3 Critical thinking and Creativity sills: Introduction to intercultural perspectives and arts-based activities

For the students (at the library/ school) at specific days of the week.

  1. The reading and reciting of Dutch, English, Indian, Ghanaian poems around a particular theme (like marriage celebrations) intertwined with Dutch, English, Indian, Ghanaian
  2. Narrate stories behind cultural symbols, figurines.
    Ask students to draw the figurines they liked the best using pencil and crayons; and explain what really impressed them about that story.
  3. Listen to music from these countries and Dutch, English, Indian, Ghanaian cultures
    Ask students what they think of the music? Does it make them feel like dancing?
  4. Show students how festivities are celebrated in Dutch, English, Indian, Ghanaian
    Ask what they think about it?
  5. To encourage students to narrate a story, how they spent their last summer
    Ask them what did they like the most.

Theme 4 Communicative & Collaborative skills: Introduction to competitive and cooperative activities from intercultural perspectives

Structuring a workshop on stimulating the imagination with a cooperative touch

The students could be divided into three groups of 10 students to a group and one chosen book and its creative art work from each of the three settings or continents would be the subject of demonstration and discussion between the instructors and the students for each group, after which we change until all three groups have had their turn in experiencing all three different cultures.

A competition to test the understanding of the students could also be held at the end of the day and prizes could be awarded (subject for further discussion)

Structuring a workshop on stimulating the imagination with a cooperative touch

A story could be narrated to students followed by questions based on the story. It is asked to challenge their beliefs thus encouraging them to expand their horizon of thinking. Encourage them to interact with other children to understand their point of view thus validating their opinions.

Theme 5 Agency & Global Responsibility skills

What are the activities you would recommend? Stories, music, folk tales and such.

Theme 6 Introduction to Middle eastern tradition

What are the activities you would recommend? Stories, music, folk tales and such.

Theme 7 Introduction to Native American tradition

What are the activities you would recommend? Stories, music, folk tales and such.


QFWF Storytelling arts-based programme Meer lezen »

Het Rad van interculturele levenskunst

Het Rad van interculturele levenskunst visualiseert de filosofie en missie van de QFWF

Het Rad is ontwikkeld als een meerdimensionale en pluriforme benadering van interculturele levenskunst. Met behulp van

  • kleuren — die de vijf natuurlijke elementen (aarde, water, lucht vuur en ether) weergegeven —
  • een gerichtheid — de cirkel met een rand en een centrum die de dynamiek van het Rad tweedimensionaal verbeeldt met een centripedale richting van periferie naar het centrum en vice versa als een centrifugale beweging —
  • in de cirkel de zestien spaken van het Rad.

De zestien spaken verwijzen met behulp van de door Louis Van Marissing getekende pictogrammen naar wijsheidswegen uit Oost en West, Noord en Zuid. Het Rad ordent wijsheidswegen en wijsheden in velerlei vorm uit diverse culturele tradities naar aspecten van religieuze en spirituele richtingen, filosofie en mythologie, kunsten en ambachten, praxis en actualiteit. Deze pluriformiteit ordent het Rad met behulp van zes dimensies, die eveneens met pictogrammen zijn aangegeven.

In cocreatie met betrokkenen door een (onder)zoekend verzamelen van wijsheden uit alle windstreken in velerlei vorm — teksten, beelden, verhalen, muziek — tot een Gulden snede van educatief materiaal faciliteert de QFWF interculturele uitwisseling en de ontwikkeling van transculturele vormen van wijsheid en levenskunst.

Symbolische bruggen tussen culturen

Het Rad visualiseert interculturele bruggen door middel van de symboliek  van de vijf elementen als vijf elementaire velden met een eigen pictogram (oog, hart, spiraal, hand, lemniscaat) en ordent daarbinnen zestien (inter)culturele wegen tot wijsheid.

De QFWF distantieert zich van raciale en etnocentrische bepalingen door het taalspel van de vijf elementen nadrukkelijk als een symbolische ordening van het Rad te presenteren. Daarbinnen krijgen zestien wijsheidswegen een associatieve plek toegewezen, zonder daarmee de (volks)aard van culturen, stammen en volkeren te willen duiden. De focus van de QFWF is het ontwikkelen van interculturele uitwisseling en verbanden op basis van een symboliek, die in vrijwel alle culturen voorkomt als een mythische taal. Hiermee blijft de QFWF buiten filosofische, theologische en politieke debatten over de waardering van culturen, etniciteit en religieuze conflicten.

Zoals te beluisteren valt in oorsprong- en heldenverhalen uit vrijwel alle culturen symboliseert het proces van scheiden en weer verbinden van de elementen een alchemie als een scheppingsproces. Er ontstaat een natuurlijke ordening uit een oorspronkelijke chaos, leegte of door een goddelijke schepping. Ook zijn er in alle wijsheidstradities wegen tot het goede leven ontwikkeld — gericht op verbinding van binnenuit — die verschillend worden benoemd: ‘verlossing’, verlichting’, ‘moksha’, ‘compassie’, ‘medemenselijkheid’, ‘walhalla’, ‘de eeuwige jachtvelden’, ‘het koninkrijk Gods’, ‘de hemel’, …

Symboliek van de vijf elementen

In vrijwel alle culturen spelen de natuurlijke elementen in de mythische, filosofische en religieuze verhalen een basale rol.
Daarom vormen de vijf elementen in het Rad pijlers voor het bouwen van inter- en transculturele verbindingen. Ten opzichte van het Westerse natuurfilosofische debat krijgen deze begrippen in de drie Quests een dynamische en symbolische betekenis.

De archetypische vorm van het Rad brengt deze levenskunst als het mysterie van de kwadratuur van de cirkel tot uitdrukking:

  • De vier elementaire velden — aarde, water, lucht en vuur — symboliseren een beweging naar de periferie, de vier uithoeken van de wereld, waar de waarde van diversiteit zichtbaar wordt. De beweging naar het centrum, door middel van steeds drie groepen van (inter)culturele wegen, richt zich op de samenhang tussen culturen en het ontwikkelen van transculturele verbindingen.
  • Het vijfde elementaire veld — ether — symboliseert in het centrum de plaats van verbondenheid van binnenuit (de plaats die geen plaats is, de eenheid der tegendelen, de philosophia perrenis) die zich manifesteert in ontmoetingen tussen culturen met raak-, snij- en breukvlakken in de geschiedenis en tussen tijdperken.

Wentelend rond de kern visualiseert het Rad het ontwikkelen van interculturele levenskunst vanuit de drie lagen:

  • Laag 1: de vijf elementaire velden tot wijsheid
  • Laag 2: de zestien (inter)culturele wegen tot wijsheid
  • Laag 3: de zes dimensies

Vanuit het perspectief van het Rad bezien verschijnen religieuze, wetenschappelijke, literaire, ambachtelijke, filosofische en kunstzinnige uitingen gelijkelijk als symbolische vormen en bouwstenen voor interculturele verbindingen.
De diversiteit van culturele uitingen en visies op het goede (samen)leven krijgen een symbolische herschikking door het Rad als een interculturele levenskunst:
* door vijf ‘elementaire’ velden te karakteriseren als een aarde-, water-, lucht-, vuur- en etherveld
* aan deze vijf velden wijsheden en (inter)culturele wijsheidswegen te koppelen
* zodat er een ‘tussen’ ontstaat: een ruimte voor dialoog en uitwisseling vanuit culturele vormen van wijsheid.

Uitwisseling, ontwikkeling en kruisbestuiving vinden langs vijf elementaire velden plaats door wijsheden uit religieuze en culturele tradities enerzijds naar hun cultuurhistorische oorsprong en anderzijds intercultureel en transcultureel te ordenen vanuit de elementaire symboliek van het Rad.

De vijf elementaire velden van wijsheid

Het rad met de vijf elementaire velden

De symboliek van de vijf elementen genereert een brugtaal tussen culturen met als doel interculturele levenskunst verder te ontwikkelen.

  • het groene kwadrant met het oog is associatief met de aarde verbonden en ontsluit een symboliek rond oogkracht, het zien van de(vreemde) ander, aards en geaardheid;
  • het blauwe kwadrant met het hart is associatief met water verbonden en ontsluit een symboliek rond hartkracht, spontane expressie en meestromende en tegenstromende bewegingen;
  • het gele kwadrant met de spiraal is associatief met de lucht verbonden en ontsluit een symboliek rond licht en duisternis en het ritme van de ademhaling;
  • het rode kwadrant met de hand is associatief met het vuur verbonden en ontsluit een symboliek rond vuur(offers) en de kracht van transformatie;
  • de witte cirkel rond het centrum met de lemniscaat is associatief met de ether verbonden en ontsluit een symboliek rond een eeuwige beweging van cultuurhistorische verschijningsvormen en ether als het vervluchtigende kosmische element.

De vijf velden zijn met behulp van symbolische pictogrammen gekarakteriseerd als vormen van levenskunst:

  • Aarde — het oog — een betekenisvol veld van natuurlijke verbondenheid en lijfelijk, geaard present-zijn;
  • Water — het hart — een symbolisch betekenisveld van liefdevol meanderen met de natuurlijke stromen en tegenstromingen;
  • Lucht — het hoofd (spiraal) — een betekenisvol veld van ademhaling, afstemming binnen en buiten, inzicht en aandachtig zijn;
  • Vuur — de hand — een betekenisvol veld van offeren, transformatie en handelend veranderen;
  • Ether — de quintessence (lemniscaat) — een betekenisvol veld van het samenspel van de vier elementen, van alchemie en ontmoetingen, verbindingen en breukvlakken.

Wijsheidstradities en wijsheden krijgen een plek op de elementaire velden van wijsheid en de zestien (inter)culturele wijsheidswegen verschijnen als de spaken van het Rad.

Wijsheidstradities — van boeddhisme tot Noordse mythologie, van christelijke rituelen tot Indiaanse mythen — zijn zowel naar hun cultuurhistorische oorsprong te ordenen als dat ze een bron voor interculturele levenskunst vormen in de context van de globaliserende samenleving.
Groeiend uit de cultuurhistorische wortels vormen vruchten van persoonlijke doorleving en (inter)culturele studies de voeding waarmee wijsheidstradities levend gehouden kunnen worden.
Zowel persoonlijke expressies als overgeleverde verhalen krijgen, als contextueel ingebedde wijsheden en vormen van levenskunst, door middel van het Rad een symbolische herschikking:
als inspirerende voorbeelden van ‘elementaire’ — aardse, meanderende, luchtige, vurige, etherische — levensvormen hoe het leven goed te leven.

De symbolen in het Rad verbeelden daarom zowel op collectief als op persoonlijk niveau de elementaire existentiële kwaliteiten voor het ontwikkelen van een grondhouding van openheid en inter-esse, rond een spil van liefde en wijsheid, de quintessence, de liefdevolle bereidheid tot verbinding, ontmoeting en dialoog.

De ontwikkeling van interculturele levenskunst via het Rad

In de filosofie van het Rad vormen deze elementaire existentiële kwaliteiten — van het open hart, het belichaamde oog, de hand van co-creatie, de aandachtige weg spiralend naar binnen en weer naar buiten en de lemniscaat van ontmoeting en oneindige betekenisgeving — de onontbeerlijke scharnierpunten voor een ontwikkeling van interculturele levenskunst en transculturele wijsheid en levensvormen. De QFWF stimuleert deze ontwikkeling met behulp van educatief materiaal op basis van een Gulden snede door de diversiteit en pluriformiteit van wijsheden die er in de globale samenleving te vinden zijn.

Aan de periferie van het Rad is de culturele diversiteit zichtbaar. Naar het centrum toe raken de elementaire velden en interculturele spijlen (spaken) de naaf. De naaf symboliseert een transculturele — de culturele bepaaldheid overschrijdende —  dimensie. Door de kleurrijke verschillen heen is er een elementaire gerichtheid te ontwaren op datgene wat mensen met elkaar verbindt: door zich voorbij de tegenstellingen op het oppervlakteniveau van (collectieve) meningen en belangenstrijd te wenden naar de dieptedimensie van medemenselijkheid en liefdevolle wijsheid (de spil) in het centrum; daar waar de tegenstellingen samenvallen, de quintessence.
Door te ‘bricoleren’ met inzichten en vormen van praxis ten behoeve van menswording (worden wie je bent) en voor gemeenschapsvorming (het vormgeven van het goede samenleven met meerdere culturen).
Bijvoorbeeld wat betreft een gerichtheid op ‘het juiste midden’ (Aristoteles) volgens de praktische wijsheid (‘phronèsis’) van de gemeenschap is er een verwantschap op te merken tussen de Griekse klassieke deugdethiek met inzichten van Ubuntu en van het Confucianisme en waarden van de ‘communitas’.

Een Gulden snede van wijsheid

Het rad met de vijf elementaire velden en 16 interculturele wegen

De wijsheidstradities krijgen in het Rad zowel een contextuele inbedding naar cultuur-historische herkomst als dat ze voedend zijn voor de zestien interculturele wegen van wijsheid.

Deze dubbelzinnige positionering ontstaat dankzij de brugtaal van de vijf elementen, die een oriëntatie geven zowel naar filosofische eenheid en transculturele levensvormen als naar culturele diversiteit via de vijf elementaire velden. De inter- en transculturele symboliek is met pictogrammen symbolisch gekarakteriseerd.
Zowel op collectief niveau van wijsheidstradities:

  • aardse wegen met wijsheden die expressie geven aan een geaarde kwaliteit en belichaamd zien,
  • meanderende wegen met wijsheden die expressie geven aan hart-kwaliteit: stollend en weer vloeibaar wordend,
  • luchtige wegen die expressie geven aan wijsheden van het ritmisch naar binnen en weer naar buiten toe spiralen,
  • vurige wegen met wijsheden die expressie geven aan hand(elende) kwaliteit,
  • etherische wegen die expressie geven aan een eeuwige lemniscaatbeweging van betekenisgeving, vervluchtigend en deconstruerend en dan weer materialiserend en sociaal construerend;

als op individueel niveau van persoonlijke levenskunst

In een globaliserende samenleving kunnen mensen uit diverse wijsheidstradities putten. Zonder de noodzaak zich aan te sluiten als adept van een bepaalde traditie. Wijsheidswegen geven richting aan persoonlijke groei en tussenmenselijke verhoudingen. Het Rad is bedoeld als een kompas zich in de diversiteit van richtingen te kunnen oriënteren. De vijf elementaire velden ontsluiten interculturele betekenisvelden voor het exploreren van diverse culturele wijsheidstradities en transculturele waarden.

Het Rad geeft symbolische wegwijzers voor persoonlijke groei door het ontwikkelen van elementaire existentiële kwaliteiten van:

  • oogkracht door het belichaamde zien en vanuit verbeeldingskracht (mythos)
  • het open hart van medeleven en enthousiasme (compassie en pathos)
  • de spiraal van resonantie en afstemming die, op het ritme van de ademhaling, binnen met buiten verbindt (logos)
  • de hand van handelend veranderen vanuit bewogenheid (ethos en cocreatie)
  • de lemniscaat van de tussenruimte tussen ‘kaders’ en het oneindige proces van betekenisgeving en ont-moeting (quintessence)
De zestien (inter)culturele wegen naar wijsheid zijn per elementair veld gegroepeerd.
Ze worden met een eigen pictogram weergegeven.

Het elementaire veld aarde en de (inter)culturele aarde wegen

Aarde wegen in het Rad

In het elementaire veld ‘aarde’ zijn drie pictogrammen geplaatst die wijsheidswegen karakteriseren van traditioneel vanuit natuurlijke verbanden levende stammen en volkeren. Deze ‘premoderne’ leefwijze was in prehistorische tijden over de gehele aarde verspreid. Ten gevolge van de modernisering en kolonisering is die leefwijze teruggedrongen en overwegend nog te vinden bij:
Afrikaanse; Indiaanse; en Aboriginal, Maori en andere inheemse volkeren uit Oceanië.

Aarde wegen

Het elementaire veld water en de (inter)culturele water wegen

Water wegen in het Rad

In het elementaire veld ‘water’ zijn drie pictogrammen geplaatst die wijsheidswegen karakteriseren als de natuurlijke beweging en kosmische wetten volgende leefwijzen.
Deze meanderende wijsheidswegen zijn bijvoorbeeld te herkennen in:

Confuciaanse; daoïstische; en soefi stromingen.

Water wegen

Het elementaire veld lucht en de (inter)culturele lucht wegen

Lucht wegen in het Rad

In het elementaire veld ‘lucht’ zijn drie pictogrammen geplaatst die wijsheidswegen karakteriseren als op paden van inzicht en adem gebaseerde wijsheidstradities.
Deze oriëntatie is veelal in samenhang met de symboliek van licht en duister te herkennen in de volgende perspectieven:

boeddhistische, advaita vedanta; gnosis, mystieke en hermetische filosofie; Germaanse, Keltische en Noordse mythologie.

Lucht wegen

Het elementaire veld vuur en de (inter)culturele vuur wegen

Vuur wegen in het Rad

In het elementaire veld ‘vuur’ zijn drie pictogrammen geplaatst die religieuze en spirituele tradities karakteriseren, waarin vooral de betekenis van het vuur en de strijd tussen goed en kwaad, offers en transformatie een belangrijke rol spelen.
Deze oriëntatie is onder meer te herkennen in:

animistisch-sjamanistische; hindoe; en monotheïstische — zoroastrische, joodse, christelijke en islamitische — richtingen.

Vuur wegen

Het etherveld en de (inter)culturele ether wegen

Ether in het Rad

Het ‘etherveld’ verwijst symbolisch naar het gegeven dat het verlangen naar verbinding en de zoektocht naar wijsheid — hoewel cultureel verschillend en kleurrijk vormgegeven — in alle culturen voorkomt en gevoed wordt door:
ontmoetingen tussen culturen, en profiel krijgt door raak-, snij- en breukvlakken in de geschiedenis en tussen tijdperken.

Ether wegen

De zes dimensies

Via zes dimensies is het mogelijk wijsheden in velerlei vorm te typeren in het continuüm tussen theorie en praktijk; op gelaagde wijze door aandacht te geven aan de verschillende mediale vormen — verbaal, muzikaal, beeldend, ritueel, verhalend, dansant, … — waarin de quest for wisdom tot uiting komt.
Zo kunnen interculturele verschillen en verwantschappen worden geduid, mede vanuit de cultuurhistorische herkomst uit wijsheidstradities.

Deze tradities omvatten immers zowel een visie als vormen van praxis, mythen en heldenverhalen, culturele gebruiken en rituelen, muzikale en andere kunstzinnige vormen van wijsheid. Door ruimte te geven aan de diversiteit van uitingsvormen en media, kunnen de verschillende wegen veelfacettig belicht worden. De grote wijsheidstradities kennen (subculturele) vertakkingen en (onder-)stromingen, dominante en minderheidsrichtingen.

Zo komen er in de elementaire veld van lucht (inzicht) verschillende wegen in beeld, zoals de diversiteit bij ‘het’ boeddhisme als wijsheidsweg van zenboeddhisme tot mindfulness.

  • visies, filosofie
  • verhalen, mythen,
  • rituelen, ritualiteit
  • symbolen, symboliek
  • praxis, kunsten en ambachten
  • maatschappelijke actualiteit en/of een persoonlijke visie of doorleving.

Met deze zes dimensies komt zowel de (inter)culturele diversiteit als de historische wortels naar actuele praktijken van levenskunst gelaagdheid onder de aandacht in het continuüm tussen theorie en praktijk.

De zes dimensies

Het complete Rad

  • de vijf elementaire velden,
  • de zestien (inter)culturele wegen


  • de zes dimensies

vormen met elkaar het complete Rad van interculturele levenskunst.

Het complete Rad van interculturele levenskunst
Het Rad maakt zichtbaar hoe juist de diversiteit van culturele wegen via een Gulden snede van wijsheden bijdraagt aan interculturele levenskunst: de gerichtheid naar buiten toe, de periferie van culturele diversiteit drukt ook openheid uit door aandacht te schenken aan verschillen. Het openen ontstaat als het ontluiken van een bloem steeds door voeding uit de wortels, de kern van verbinding van binnenuit. Die spil van liefdevolle wijsheid creëert samenhang in de diversiteit van cultuurgebonden vormen van wijsheid en laat licht schijnen op transculturele waarden zoals ‘compassie’…
update 2022-08

Het Rad van interculturele levenskunst Meer lezen »