Filosofie van het Rad

Hoofdredactie

Het Rad van interculturele levenskunst vormt de rode draad van de QFWF

Dit Rad brengt de samenhang en verheldert de herkenbaarheid van de drie Quests for wisdom van de QFWF:

  • Quest 1 — het Wijsheidsweb
  • Quest 2 — de Spel- en dialoogvormen en storytelling
  • Quest 3 — de Ontmoetingsdagen, de Masterclasses en het QFWF-videokanaal

Dit Rad is ontwikkeld door de QFWF.

Ook het Wijsheidsweb is in de vorm van het Rad van interculturele levenskunst opgebouwd…
  • Het Rad ordent wijsheidstradities en wijsheden naar aspecten van religieuze en spirituele richtingen, filosofie en mythologie, kunsten en ambachten, praxis en actualiteit.
  • Het doel van de ordening door het Rad is het ontwikkelen van een interculturele levenskunst langs de drie Quests van de QFWF.
  • Het Rad maakt een door de QFWF ontwikkelde interculturele en meerdimensionale benadering zichtbaar voor ontmoeting en uitwisseling tussen wijsheidstradities uit alle windstreken, met zowel aandacht voor verschillen als voor verbindende elementen.

Interculturele levenskunst

Levenskunst is de kunst door middel van doorleving en overdenking, op basis van dialoog, kunsten en ambachten, door middel van praxis — geestelijke en fysieke oefeningen en praktijken — antwoorden te vinden op de vragen van het leven.

Vragen zoals: Wie ben ik?, Waartoe zijn wij op aarde? en Hoe het leven goed te leven?, vragen niet om eenduidige antwoorden. Veeleer zijn ze bedoeld als een oproep tot het moedig bewandelen van de queeste in het labyrint van het leven door te experimenteren en bricoleren, teneinde het leven individueel en in gemeenschappen goed vorm te geven.

In voorgaande perioden werden universele en definitieve antwoorden op deze vragen vaak binnen de denkbeelden, verhalen en rituelen van (sub)culturele gemeenschappen gezocht en gevonden.
De ‘postmoderne’ tijd vraagt erom tijdelijke arrangementen en voorlopige antwoorden tussen (inter)culturele oriëntaties te vinden. Dat kan door middel van ontmoeting, uitwisseling en dialoog tussen personen, groepen en gemeenschappen.

Multicultureel, transcultureel en intercultureel

Het Rad visualiseert opties hoe uitwisseling tussen culturen te laten plaatsvinden: op multiculturele, transculturele en interculturele wijze.

Multicultureel

Multicultureel is een gegeven in de laatmoderne tijd van globalisering, waarin culturen met elkaar in verbinding (komen te) staan. 
Digitale, economische, sociale en culturele vormen van uitwisseling scheppen vooralsnog verbindingen van buitenaf. Langs die weg ontstaat een diversiteit aan multiculturele leefvormen, in een muzikale metafoor ‘een kakofonie’.

Transcultureel

Transcultureel verwijst naar een weg die van binnenuit en over grenzen van culturele identiteiten verbinding creëert — door kruisbestuivingen op artistiek, wetenschappelijk, filosofisch en op andere gebieden vanuit gedeelde motieven en vergezichten bruggen slaan tussen culturen en wijsheidstradities. 

Voorbeelden van transculturele verbindingen zijn de ontwikkeling van wereldmuziek, de wereldkeuken en — minder zichtbaar — gedeelde religieuze, filosofische en mythologische motieven, zoals Joseph Campbell ‘de weg van de held’ heeft beschreven als een culturen overstijgende narratieve structuur in mythen uit alle windstreken.

Ook andere mythisch-religieuze, spirituele, esthetische en ethische aspecten van wijsheid zijn in dit verband te noemen, zoals ‘de gulden regel der moraal’ en ‘gnosis’, in de zin van een liefdevolle kennis vanuit verbondenheid — met ‘de harmonie der sferen’ volgens de filosoof Pythagoras — en als (utopische) idealen van het goede (samen)leven — waar tradities van (filosofische) levenskunst op gericht zijn.

Intercultureel

Intercultureel duidt op een dialogische weg tot uitwisseling en culturele verrijking door middel van symbolische en educatieve middelen, zoals storytelling, spel en dialoog. 
Het begrip intercultureel gaat zowel van de waarde van het verschil uit — hoe schoon en divers zijn de expressies van wijsheid in verschillende culturen en tijdperken!? — als van het belang van verbinding door middel van begripsvorming, samenspraak en samenspel.

Wijsheid is te vinden in filosofische en religieuze teksten, maar ook in andere expressievormen: in ambachten en kunsten, rituelen en (mythische) verhalen, symboliek en muziek.
Deze diverse vormen van culturele inspiratie en uitwisseling (kunnen) op zeer verschillende, (im)materiële wijze bijdragen aan interculturele levenskunst. 
Met andere woorden: verbinding, (her)ijking van culturele waarden en (her)ordening van de multiculturele samenleving, kunnen zowel van binnenuit als van buitenaf tot stand komen èn op een dialogische weg van het wijze midden: in een tussenruimte met gedeelde verschillen, inter-esse, waar spanning tussen tegenpolen en kleurrijke differenties blijven bestaan.

Wijsheden uit alle windstreken

Vanuit haar missie beoogt de QFWF bij te dragen aan een ontwikkeling van multi- naar inter- en transculturele wederkerige verrijking en ontmoetingen via drie Quests for wisdom

Quest 1: Op het Wijsheidsweb worden wijsheden uit alle windstreken verzameld en op een bijzondere symbolische manier gepresenteerd.

Het verzamelen, ordenen, ontwikkelen en presenteren — via het Rad van interculturele levenskunst — gebeurt in die zin op een heel eigen wijze, nadrukkelijk onderscheiden en anders opgepakt dan bijv. Wikipedia en andere (open source) encyclopedieën dit doen.

Quest 2: Wijsheden uit alle windstreken worden ontwikkeld tot een Gulden snede van culturele educatieve praxis en materialen ten behoeve van interculturele uitwisseling en transculturele levensstijlen. 

De spel- en dialoogvormen, de game Quest for wisdom en de storytelling programma’s zijn de vier pijlers van Quest 2.

Quest 3: Levende ontmoetingen van en voor kringen van betrokkenen als een met de drie Quests samenhangende verkenning van thema’s van interculturele levenskunst. 

Zo vormen de ontmoetingsdagen en masterclasses, gebruik makend van het materiaal uit Quests 1 en 2, verkenningen en voorbeelden van inter- en transculturele ontmoetingen. Bijvoorbeeld rond de thema’s ‘grenzen’, ‘interculturele rituelen’ en ‘storytelling’. De ontwikkelingen rond de drie Quests worden in de Nieuwsbrief Spinners & Wevers gemeld. De pareltjes uit deze verkenningstochten documenteert het QFWF-videokanaal.

(Her)ordening van wijsheidstradities en herijking van culturele identiteiten

Door een (onder)zoekend verzamelen en ontwikkelen van wijsheden in velerlei vorm — teksten, beelden, verhalen, muziek — afkomstig uit diverse culturele tradities door middel van het Rad ontstaat er een (her)ordening en uitwisseling van waardevolle expressies, die een herijking van culturele waarden en identiteiten mogelijk maakt.

Zo is in de Ghanese orale kunst van verhalen vertellen de figuur Anansi ontstaan die, meegenomen in de koloniale geschiedenis, een verdere transculturele ontwikkeling heeft doorgemaakt in de Caribische (orale) culturen als een Surinaamse, Antilliaanse, Haïtiaanse enz. rebelse held, deugniet en slimme spin, zowel in geschreven als in orale vormen van storytelling.

De filosofie van het Rad reconstrueert deze ontwikkeling vanuit het schone en het waardevolle van de ontstane diversiteit uit een narratieve moederschoot. In plaats van zich af te vragen of Anansi nu eigenlijk Surinaams of Ghanees, Haïtiaans of Antilliaans ‘is’, ontstaat er ruimte voor een herschikking van wijsheidstradities en een perspectief op de vorming van inter- en transculturele identiteiten. ‘Anansi in de diaspora’ als een inspirerend voorbeeld hiervan; voor de kracht van transculturele vormen van wijsheid die een ontmoetingsruimte tussen culturen openen.

Deze benadering van interculturele levenskunst geeft een antwoord op het gegeven dat in ‘postmoderne’ of ‘laatmoderne’ tijden het multiculturele samenleven en samenwerken onder druk staat. Dit vraagt om een herijking van ‘het goede leven’ en van ‘vastgeroeste denkbeelden’ over culturele identiteiten.

In de erkenning en waardering van verschillen ligt tevens een mogelijkheid tot het vinden van verbinding. Dat wil zeggen dat er een transculturele horizon gloort door de schoonheid van de culturele verscheidenheid te benadrukken. Juist door de verschillen constructief te maken in de wijze waarop culturen eigen vormen hebben ontwikkeld ten behoeve van gemeenschappen met een palet aan visies en praktijken van menswording.

Door de verschillende wijsheden en wijsheidswegen — met hun eigen verhalen, rituelen en symboliek — volgens het Rad te herordenen en als educatief materiaal te ontwikkelen, ontstaat er meer dan een losse verzameling van brokjes informatie, culturele artefacten en feitenkennis over wijsheidstradities, mythologie en religieuze richtingen.

Door middel van storytelling, spel, dialoog en door middel van levende ontmoetingen, ontstaat er een Gulden snede: er groeien er uit de wederkerige interculturele uitwisseling transculturele vormen, verhalen en rituelen voor het goede leven.

Symbolische herschikking en bruggen tussen culturen

Het Rad van interculturele levenskunst ordent de Quest van QFWF op symbolische wijze: met vijf elementaire velden en zestien (inter)culturele wegen tot wijsheid.

Geplukte wijsheden op velden en langs wegen van wijsheidstradities zullen via dit Rad vanuit zes dimensies worden belicht en verder ontwikkeld.

Het Rad als portaal voor interculturele levenskunst

Het Rad fungeert als een ‘portaal’: als uitnodiging tot herijking en herordening van diverse expressievormen van wijsheid voor de ontwikkeling van het Wijsheidsweb, voor intercultureel educatief materiaal en voor levende ontmoetingen.

Dit portaal fungeert als een symbolische toegangspoort, enerzijds beeldrijker en praktischer dan een abstracte filosofische ordening en anderzijds filosofischer dan een typering van feiten en eigenschappen van wijsheidstradities en culturen:

  • als een landkaart, waarmee de bezoeker van de website wijsheden uit diverse tradities kan vinden
    en
  • als een filosofisch voorstel hoe interculturele levenskunst daadwerkelijk op te bouwen door middel van educatief materiaal en levende ontmoetingen.

De symbolische ordening van het Rad is nadrukkelijk bedoeld buiten stereotyperingen en etnocentrische, discriminerende bepalingen van culturen en volkeren te blijven.
Door ‘elementaire’ velden (aarde, water, lucht, vuur en ether) symbolisch te karakteriseren, daaraan wijsheden en (inter)culturele wijsheidswegen te koppelen ontstaat er een ‘tussen’: een ruimte voor dialoog en uitwisseling vanuit belangstelling.

Dit ‘tussen-zijn’ (letterlijk ‘inter-esse’) geeft ruimte aan een symbolisch-rituele èn filosofisch-kritische wijze van ordenen langs een wijze weg van het midden: tussen vaste kaders en ‘-ismen’, voorbij etnocentrisme en vreemdelingenhaat als ook ‘onverschillig’ multiculturalisme en exotische ophemeling.
De symbolische ordening van het Rad biedt daarmee een brug tussen wetenschappelijke studies over ‘andere’ culturen, religies en ‘vreemde’ volkeren, die gestoeld zijn op gestolde begrippen over ‘de vreemde ander’, èn emotionele expressies uit de onderbuik, en ideologisch tunnelvisies vóór of tegen politieke standpunten, religies en leefstijlen. De symbolische rangschikking kiest een wijze middenweg tussen een objectiverende, politiek correcte en afstandelijke benadering en het presenteren van geloofsartikelen als ‘adept’.

De ordening aan de hand van het Rad toont hoe ontwikkeling en kruisbestuiving langs vijf elementaire velden kan plaatsvinden in de vorm van interculturele wegen en transculturele vormen van wijsheid.
Zo ontstaat begrip van zowel samenhang als van culturele verschillen. In alle wijsheidstradities zijn er wegen tot het goede leven ontwikkeld — gericht op verbinding van binnenuit — die verschillend worden benoemd: ‘verlossing’, verlichting’, ‘moksha’, ‘compassie’, ‘medemenselijkheid, …

De symbolische rangschikking door middel van het Rad geeft zo enerzijds zicht op de wijsheidstradities vanuit eigen cultuurhistorische bronnen en wortels. Anderzijds toont ze een in laatmoderne tijden wenselijke ontwikkeling naar interculturele wegen en transculturele vormen van samenleven.

Vanuit het perspectief van het Rad bezien verschijnen religieuze, wetenschappelijke, literaire, ambachtelijke, filosofische en kunstzinnige uitingen gelijkelijk als symbolische vormen voor interculturele levenskunst, bouwstenen voor transculturele levensvormen.

Het Rad als forum van verbinding door waardering van verschillen

Voor een heikele kwestie van de laatmoderne tijd — hoe goed om te gaan met verschillen tussen mensen en culturen? — is het belangrijk symboliek, rituelen en verhalen te ontwikkelen die verbindend werken.

De religieuze en filosofische teksten, mythische en andere verhalen, kunstvormen en rituelen zien er op het eerste gezicht zeer divers uit. Het Rad schetst een filosofisch antwoord door op een open èn belangstellende wijze, vanuit inter-esse, de culturele richtingen en perspectieven, tradities en stromingen op te vatten als symbolische expressies van wijsheid en levenskunst.

De levenskunst van het goede verstaan van elkaar met respect voor culturele verschillen wil de QFWF stimuleren door middel van drie Quests:

Quest 1: het Wijsheidsweb als een digitaal forum voor interculturele uitwisseling 

Het Wijsheidsweb is een uitnodiging aan gebruikers de diverse tradities — van boeddhisme tot Noordse mythologie, van christelijke rituelen tot Indiaanse mythen — symbolisch te begrijpen als vormen van levenskunst.

Quest 2: het ontwikkelen van interculturele vormen van educatief materiaal en praxis als een Gulden snede tussen culturen [link]

Voor de goede verstaander en de geïnteresseerde gebruiker van de websites bieden verhalen uit verschillende culturele tradities, spel- en dialoogvormen wijsheid ter beoefening van levenskunst. Daarmee is het Wijsheidsweb ook gericht op menswording en gemeenschapsvorming in samenhang met Quest 2 en 3.

Quest 3: Het organiseren en documenteren van Ontmoetingsdagen, Masterclasses en het QFWF-videokanaal

De verkenningen in Ontmoetingsdagen en Masterclasses cirkelen rond thema’s die enerzijds maatschappelijk actueel zijn en anderzijds zelf voorbeelden zijn van inter- en transculturele ontmoetingen.
Deze activiteiten worden georganiseerd door en voor vertakkende, meestromende, vurige, luchtige en etherische kringen van betrokkenen rond de stichting QFWF.

Symboliek van de vijf elementen

De QFWF beoogt via de drie Quests interculturele bruggen te slaan via de verbindende kracht van de symboliek van de vijf elementen. Het Rad opent met de symboliek van de vijf elementen een betekenisveld voor interculturele levenskunst: voor het onderzoeken van verschillen en samenhang tussen diverse culturele wegen voor het vormen van een ‘communitas’ en het vinden van een koers in het leven te worden wie je bent — en daarmee het volle levensgeluk te plukken volgens ‘de wijsheid der ouden’.

In vrijwel alle culturen spelen de natuurlijke elementen in de mythische, filosofische en religieuze verhalen een basale rol.
Daarom vormen de vijf elementen in het Rad — aarde, water, lucht, vuur en ether — pijlers voor het bouwen van interculturele verbindingen. Ten opzichte van het Westerse natuurfilosofische debat krijgen deze begrippen in de drie Quests een dynamische en symbolische betekenis.

In post- of laatmoderne tijden is de levenskunst van het vinden van een goede koers in het labyrint van het leven een ‘nomadische kunst’ van betekenisgeving geworden, in relatie tot de diverse culturele groepen waarin mensen participeren.

De archetypische vorm van het Rad brengt deze levenskunst als het mysterie van de kwadratuur van de cirkel tot uitdrukking:

  • De vier elementaire velden — aarde, water, lucht en vuur — symboliseren een beweging naar de periferie, de vier uithoeken van de wereld, waar de waarde van diversiteit zichtbaar wordt. De beweging naar het centrum, door middel van steeds drie groepen van (inter)culturele wegen, richt zich op de samenhang tussen culturen en het ontwikkelen van transculturele verbindingen.
  • Het vijfde elementaire veld — ether — symboliseert in het centrum de plaats van verbondenheid van binnenuit (de plaats die geen plaats is, de eenheid der tegeldelen, de philosophia perrenis) die zich manifesteert in ontmoetingen tussen culturen met raak-, snij- en breukvlakken in de geschiedenis en tussen tijdperken.

De vijf elementaire velden van wijsheid

het rad met de vijf elementaire velden
Het Rad van interculturele levenskunst schetst de drie quests for wisdom langs vijf elementaire velden, symbolisch geordend naar de vijf elementen — aarde, water, lucht, vuur en ether.

Daarbinnen krijgen zowel individuele als collectieve expressies van wijsheid een plaats als zestien (inter)culturele wijsheidswegen.

  • Aarde — het oog — symbool van natuurlijke verbondenheid en lijfelijk, geaard present-zijn
  • Water — het hart — symbool van liefdevol meanderen met de natuurlijke stromen en tegenstromingen
  • Lucht — het hoofd (spiraal) — symbool van ademhaling, afstemming binnen en buiten, inzicht en aandachtig zijn
  • Vuur — de hand — symbool van offeren, transformatie en handelend veranderen
  • Ether — de quintessence (lemniscaat) — symbool van het samenspel van de vier elementen, van alchemie en ontmoetingen, verbindingen en breuken

Vruchten van persoonlijke doorleving en (inter)culturele tradities — van boeddhisme tot Noordse mythologie, van christelijke rituelen tot Indiaanse mythen — krijgen, als contextueel ingebedde wijsheden en vormen van levenskunst, door middel van het Rad een symbolische herschikking:
als inspirerende voorbeelden van ‘elementaire’ — aardse, meanderende, luchtige, vurige, etherische — levensvormen hoe het leven goed te leven.

De symbolen in het Rad verwijzen naar elementaire existentiële kwaliteiten voor het ontwikkelen van interculturele levenskunst vanuit een grondhouding van openheid en inter-esse, rond een spil van liefde en wijsheid, de quintessence, de liefdevolle bereidheid tot verbinding, ontmoeting en dialoog. Die spil van liefdevolle wijsheid creëert samenhang in de diversiteit van traditionele en cultuurgebonden vormen van wijsheid.

De zestien (inter)culturele wegen tot wijsheid

het rad met de vijf elementaire velden en 16 interculturele wegen

De zestien culturele wegen tot wijsheid krijgen in het Rad een oriëntatie naar het transculturele centrum op een interculturele ont-dekkingsroute langs de vijf elementaire velden:
  • aardse wegen met een geaard en ziend oog,
  • meanderende stollende en weer vloeibaar wordende wegen met hart-kwaliteit,
  • luchtige wegen op naar binnen en weer naar buiten spiralende winden
  • vurige wegen met hand(elende) kwaliteit
  • etherische vervluchtigende wegen naar verbinding

Op deze wijze ontvouwen zich vijf interculturele betekenisvelden voor het exploreren van mogelijke verbindingen en transculturele waarden: door te verzamelen en te onderzoeken (Quest 1), door te ontwikkelen (Quest 2) en door ontmoeting en uitwisseling tussen culturen daadwerkelijk (Quest 3) aan te gaan.

De Quests zijn gericht op inspirerende verschillen, zowel als het vinden van gedeelde waarden en thema’s in symboliek en rituelen, in natuurbeleving en praxis, in kunsten en ambachten, in mythische vertellingen en visies.

Op het vlak van persoonlijke groei en tussenmenselijke verhoudingen betekent dit dat het Rad richting geeft voor het ontwikkelen van elementaire existentiële kwaliteiten van:

  • het belichaamde en vanuit verbeeldingskracht ziende oog (mythos)
  • het open hart van medeleven en enthousiasme (compassie en pathos)
  • de spiraal van resonantie en afstemming die, op het ritme van de ademhaling, binnen met buiten verbindt (logos)
  • de hand van handelend veranderen vanuit bewogenheid (ethos en cocreatie)
  • de lemniscaat voor het betreden van de tussenruimte voor het oneindige proces van betekenisgeving en ont-moeting. (quintessence)

In de filosofie van het Rad vormen deze elementaire existentiële kwaliteiten — van het open hart, het ziende oog, de hand van co-creatie, de spiralende weg naar binnen en naar buiten en de lemniscaat van ontmoeting — de onontbeerlijke scharnierpunten naar transculturele wijsheid en levensvormen.
Door het ‘bricoleren’ van inzichten en vormen van praxis ten behoeve van menswording (worden wie je bent) en voor gemeenschapsvorming (het vormgeven van het goede samenleven met meerdere culturen).
Bijvoorbeeld vanuit de klassieke deugdethiek is er een verwante gerichtheid op ‘het juiste midden’ (Aristoteles) volgens de praktische wijsheid (‘phronèsis’) van een ‘community’ te verbinden met inzichten van Ubuntu en van het Confucianisme.

Het maken van verbindingen draait rond de as van liefdevolle wijsheid voor de ander. Dit is de smeerolie voor gemeenschapsvorming via culturele vormen van praxis zoals storytelling, dans, muziek, beeldende kunst, gebedsvormen, yoga, meditatie en mindfulness. Deze zijn noch afgescheiden door ideologische en culturele muren; noch alleen als ‘waar’ te koop op de globaliserende markt van welzijn en geluk.
Ze maken deel uit van een maatschappelijke ontwikkeling van ‘fusion’ tussen culturen.
Bijvoorbeeld door het creëren van gedeelde rituelen en feesten, aanstekelijke verhalen en vieringen voor en door mensen van de multiculturele samenleving. Als expressievormen van wijsheid vertonen deze vormen van interculturele levenskunst zowel een nieuwe mengkleur alsook de couleur locale van een oorspronkelijke cultuur en tijd.

De gelaagdheid van het Rad

Aan de periferie van het Rad is de culturele diversiteit zichtbaar. Naar het centrum toe raken de elementaire velden en interculturele spijlen (spaken) de naaf. De naaf symboliseert een transculturele dimensie. Door de kleurrijke verschillen heen is er een elementaire gerichtheid te ontwaren op datgene wat mensen met elkaar verbindt: door zich voorbij de tegenstellingen op het oppervlakteniveau van (collectieve) meningen en belangenstrijd te wenden naar de dieptedimensie van medemenselijkheid en liefdevolle wijsheid (de naaf) in het centrum; daar waar de tegenstellingen samenvallen, de quintessence.

De zestien (inter)culturele wegen naar wijsheid zijn per elementair veld gegroepeerd.
Ze worden met een eigen pictogram weergegeven.

De drie wijsheidswegen in het elementaire veld ‘aarde’ zijn vooral karakteristiek voor traditioneel vanuit natuurlijke verbanden levende volkeren:
Afrikaanse; Indiaanse; en Aboriginal, Maori en andere inheemse volkeren uit Oceanië.

aarde wegen

De drie wijsheidswegen in het elementaire veld ‘water’ zijn vooral of karakteristiek voor natuurlijke (tegen) beweging en kosmische wetten volgende meanderende leefwijzen:
Confuciaanse; daoïstische; en soefi stromingen.

water wegen

De drie wijsheidswegen in het elementaire veld ‘lucht’ zijn vooral karakteristiek voor de op paden van inzicht en adem gebaseerde tradities:
boeddhistische, advaita vedanta; gnosis en mystieke; Germaanse, Keltische en Noordse perspectieven.

lucht wegen

De drie wijsheidswegen in het elementaire veld ‘vuur’ zijn vooral karakteristiek voor religieuze en spirituele tradities, waarin de betekenis van het vuur en strijd tussen goed en kwaad, offers en transformatie een belangrijke rol spelen:
animistisch-sjamanistische; hindoe; en monotheïstische — zoroastrische, joodse, christelijke en islamitische — richtingen.

vuur wegen

Het ‘etherveld’ verwijst naar het gegeven dat het verlangen naar verbinding en de zoektocht naar wijsheid — hoewel cultureel verschillend en kleurrijk vormgegeven — in alle culturen voorkomt en gevoed wordt door:
ontmoetingen tussen culturen, en profiel krijgt door raak-, snij- en breukvlakken in de geschiedenis en tussen tijdperken.

ether wegen

De zes dimensies

Via zes dimensies wordt op gelaagde wijze aandacht gegeven aan de interculturele betekenis en cultuurhistorische herkomst van wijsheidstradities.

Deze tradities omvatten immers zowel een visie als vormen van praxis, mythen en heldenverhalen, culturele gebruiken en rituelen, muzikale en andere kunstzinnige vormen van wijsheid. Door ruimte te geven aan de diversiteit van uitingsvormen en media, zullen de verschillende wegen veelfacettig belicht worden. De grote wijsheidstradities kennen (subculturele) vertakkingen en (onder-)stromingen, dominante en minderheidsrichtingen.

Zo komen er in de elementaire veld van lucht (inzicht) verschillende wegen in beeld, zoals de diversiteit bij ‘het’ boeddhisme als wijsheidsweg van zenboeddhisme tot mindfulness.

  • visies, filosofie
  • verhalen, mythen,
  • rituelen, ritualiteit
  • symbolen, symboliek
  • praxis, kunsten en ambachten
  • maatschappelijke actualiteit en/of een persoonlijke visie of doorleving.

Met deze zes dimensies komt zowel de (inter)culturele diversiteit als de historische wortels naar actuele praktijken van levenskunst gelaagdheid onder de aandacht in het continuüm tussen theorie en praktijk.

de zes dimensies

Het complete Rad

  • de vijf elementaire velden,
  • de zestien (inter)culturele wegen

en

  • de zes dimensies
vormen met elkaar het complete Rad van interculturele levenskunst.

het rad met de vijf elementaire velden en 16 interculturele wegen

het complete Rad van interculturele levenskunst
2019-05

Tags: